19. yüzyıldan günümüze plastik sanatlarda rastlantısallık
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜZEYYEN YEŞİM YORULMAZ
Danışman: DEVABİL KARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:19. yy. 'lın başlarından itibaren plastik sanatlarda, akademik kalıpların dışına taşma ve alışılmışın dışında soyutlama hareketleri görülmeye başlanmıştır. Renk ve çizgilerin, ritmik hareketlerin, özgür fırça vuruşların kullanılmaya başlanması, rastlantısal öğelerin plastik sanatlarda kullanılmaya başlanmasına zemin hazırlamıştır. Ayrıca yüzyılın ekonomik savaşları, krizleri, sosyal değişiklikleri toplumu etkilediği gibi sanatçdarı da etkilemiştir. Sanatçılar içsel bir tepki olarak tüm kalıpları parçalayıp yok etme eylemi içerisine girmişlerdir. Tüm bu tepkiler, resmin özgünleşmesine salık vermiş ve biçime mahkum olan öznel ifade arayışı özgürlüğe kavuşmuştur. Böylece, gerçekçiliğin yitirilmesine salık verildiği noktada, rastlantı devreye girmiştir. Bununla birlikte, plastik sanatlar, bütünüyle özgürleşmiş renk ve biçim düzenlemeleriyle içsel bir betimleme dili kazanmıştır. Rastlantısal öğeler sanatçıların sezgi ve coşku duyumlarıyla, ürettikleri yapıtlarda daha fazla kendilerini gösterirler ve sanatçının iç dinamizmini ya da psikolojik dalgalanmalarını eserlerinde kullanabilecekleri bir araç olurlar. Plastik sanatlarda, rastlantısal öğelerin özgürce kullanıldığı eserlerde, ritim, gerilim ve dinamizm unsurları, sıklıkça görülen oluşumlardır. Boyanın fiziksel değerlerinin çeşitliliğinin yanında, tamamen özgün oluşumlara imkan veren rastlantısal oluşumlar, plastik sanatlarda gün geçtikçe daha sık karşımıza çıkmaya başlamıştır. IX