Yeraltı maden ocaklarinda çalişan işçilerin çalişma koşullarinin ruh sağliğina etkisinin belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE KUZU

Danışman: Gül Ünsal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma yeraltı maden ocaklarında çalışan işçilerin çalışma koşullarının ruh sağlığına etkilesini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem : Tanımlayıcı ve fenomolojik olarak yapılan çalışmada hem nicel hem de nitel verilerin kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Maden işçilerinin madende çalışma koşullarının ruh sağlığına etkisini belirlemek amacıyla niceliksel; maden işçilerin madende çalışma yaşantısı ile ilgili öznel değerlendirmelerini anlayabilmek için ise niteliksel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Zonguldak Kozlu Müessesi'nde çalışan 1 857 yeraltı maden işçisi oluşturmuş ve evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Ancak 800 işçiye ulaşılabilmiş ve 684 soru formu değerlendirmeye alınmıştır. Nicel verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu ve Kısa Semptom Envanteri (KSE); nitel verilerin toplanmasında ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden "ölçüt örnekleme" (KSE puanı) yöntemi kullanılmıştır. Görüşmeden elde edilen veriler içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Bulgular ve Sonuçlar: Çalışmaya katılan maden işçilerinin KSE puanlarının tüm alt boyutlarda madencilerin yaşları, eğitim durumları, gelir durumları, iş kazası geçirme, sigara ve alkol kullanımından etkilendiği belirlenmiştir. Nitel verilerin değerlendirilmesinde ise 13 ana tema ortaya çıkmıştır. Maden işçilerinin ruh sağlığının özellikle yeraltı maden ocağının fiziksel, çevresel ve psikolojik çalışma koşullarından, işçilerin yaşadığı ekonomik problemlerden, iş yerindeki adaletsiz davranışlardan, amirlerle olan ilişkilerden ve geleceğe yönelik politik belirsizlikten etkilendiği görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Yer altı maden ocağı, çalışma koşulları, ruh sağlığı, psikiyatri hemşireliği