Varlık fonu (Dünya uygulamaları ve Türkiye örneği)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN BASRİ EŞKAN

Danışman: MUSTAFA ÇELEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Varlık fonları döviz rezerv fazlası olan ülkelerin yurtdışı yatırım yapmak için devlet egemenliği altında meydana getirdiği yenilik içeren oluşumlardır. Varlık fonları mali alan düşüncesinden türetildiğinden maliye politikasının bir parçası olarak kabul edilmektedir. Döviz rezerv fazlasına sahip ülkelerin devlet egemenliği üzerinden kurgulanan bu fonlar, yurtdışı yatırımları ile ekonomik getiri elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Varlık fonlarının yönetim ve yatırımlarında ilgili ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyasal yapılar belirleyici olmaktadır. Tasarruflardan oluşan emeklilik rezerv fonları düşük riskli makul getiri elde etme amaçlı yatırımlar yaparken, diğerleri ise agresif tutum içinde olup riski yüksek yatırımlara yönelmektedirler. Fon yönetimleri her ülkenin içinde bulunduğu siyasal sistemle yakından ilişkilidir. Demokratik normların yüksek olduğu ülkelerde fonların faaliyetleri kamuoyu bilgilendirilmesine daha açıkken, bilhassa Ortadoğu menşei olanlarda ise bu durum daha sınırlıdır. Yatırımları, portföy ağırlıklı olanlar yani merkez bankaları ile benzerlik taşıyanlar, fonların yönetimi bu bankalar üzerinden gerçekleşmektedir. Tez çalışmasında varlık fonu kavramına ilişkin farklı bakış açılara ve tasniflemelere yer verilerek, devletlerin bu fonları kurma sebepleri incelenmeye çalışılacaktır. Ayrıca fonların yatırımları, şeffaflık değerleri ve kamu mali disiplin ile fon yönetimi arasındaki ilişki incelenecektir. Ardından dünya örnekleri üzerinden Türkiye Varlık Fonu analiz edilecektir.