Mushaf imlâsı bağlamında Mehdevî ve Hicâu Mesâhifi'l-emsâr adlı eseri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA AKIN
Danışman: Muhammet Abay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'ân ı Kerim, Hz. Ebûbekir döneminde derlenerek iki kapak arasına alınmış, Hz. Osman'ın halifeliği zamanında ise istinsah edilerek önemli İslam merkezlerine gönderilmiştir. Belli başlı İslam beldelerine gönderilmiş olan Osman Mushafları genel kabule göre altı olup Mesâhifi'l-Emsâr olarak anılmaktadır. Mesâhif-i Osmâniyye diye isimlendirilen bu ilk mushafların kendilerine özel bir imlâ yapısı bulunmaktadır. Bu mushafların imla yapısı, daha sonraki mushaflar için örnek teşkil etmiş ve ilk defa yazılacak mushafların bu özel imlâya uygun olması konusunda genel bir görüş hâkim olmuştur. İlk mushafların imlâ özelliğini ve aralarındaki yazım farklılıklarını muhafaza edebilmek için resmü'l-mushaf eserleri telif edilmiştir. Bununla beraber erken dönemde yazılan eserlerin birçoğu günümüze ulaşmamıştır. Ancak günümüze ulaşan eserler dördüncü, beşinci asırdan itibaren yazılan eserler olmuştur. Hiç şüphesiz resm-i Osmânî'nin imlâ özelliklerini nakleden bu eserlerin en meşhurları Dânî ve talebesi İbn Necâh'ın eserleridir. Ayrıca Endülüs'te Dânî ile aynı asırda yaşamış olan Mehdevî'nin Hicâu Mesâhifi'l-Emsâr adlı eseri günümüze ulaşan ilk eserlerden olması hasebiyle önem arz etmektedir. Çalışmamıza konu olan bu eser ile Mehdevî'nin resmü'l-mushaf, resm-î Osmânî ile ilgili görüşleri, Hz. Osman'ın istinsah ettirip farklı İslam beldelerine gönderdiği mushaf nüshalarının imlâ özellikleri ve bu nüshalar arasındaki yazım farklılıklarının aktarılması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Mehdevî, Hicâu Mesâhifi'l-Emsâr, Resmü'l Mushaf, Mushaf İmlâsı, Hz. Osman Mushafları.