Bilişsel farkındalık stratejileriyle fonksiyon kavramı öğretiminin matematik problemi çözme başarısına ve inancına etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF DAĞDEVİREN ÇAY
Danışman: Orhan Çanakçı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı bilişsel farkındalık stratejileriyle fonksiyon kavramı öğretiminin öğrencilerin matematik problemi çözme başarısı ve inancına etkisini araştırmaktır. Fonksiyon kavramının öğretim sürecinde bilişsel farkındalık stratejileri ve bilişsel koçluk yöntemi bir arada kullanılmıştır. Öğrencilerin fonksiyon kavramıyla ilgili problemleri çözme sürecinde başarılı olmaları ve problem çözmeye yönelik doğru inançlara sahip olmaları açısından bu çalışma önem arz etmektedir. Araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerini bir araya getiren karma araştırma yöntemi olarak bilinir. Ön test-son test kontrol gruplu deneme modeline göre nicel kısmı tasarlanmıştır. Çalışma grubu, 2022-2023 öğretim yılı güz döneminde Antalya ilinde bir resmî Anadolu lisesinin onuncu sınıfındaki 70 öğrenciden oluşuyordu. Deney grubu, kontrol grubundan farklı olarak bilişsel koçluk yoluyla desteklenen bilişsel farkındalık stratejileri öğretti. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Fonksiyon Problemi Çözme Başarı Testi", "Problem Çözme İnanç Ölçeği" ve "Akran ve Öz Değerlendirme Formları" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmacı ayrıca yarı yapılandırılmış görüşmeler ve öğrenci günlüklerini kullanmıştır. Veriler toplandı ve içerik analizi ve betimsel analiz yapılmıştır. Ayrıca hipotez testleri kullanılmıştır. Uygulama sonucunda, yapılan öğretimin yüksek düzeyde etkili olup öğrencilerin fonksiyon problemi çözme başarısını artırdığı görülmüştür. Bunun yanında öğretimin; problem çözme inancının ''Matematik Becerileri'', ''Matematiğin Yeri'', ''Matematiğin Önemi'', ''Problem Çözme'' alt boyutlarında orta düzeyde ve ''Problemi Anlama'' alt boyutunda ise yüksek düzeyde etkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca öğrencilerin problem çözerken bilişsel farkındalık stratejilerini kullandıkları ve uygulama süreci ilerledikçe bu durumun artış gösterdiği görülmüştür. Öğrenciler, 12 adımlı bilişsel farkındalık stratejileri adımlarından; ''öğrencilerin fikirlerini yansıtması'', ''sesli düşünme'', ''bilinçli seçim'', ''soru üretme'', ''strateji planlama'' boyutlarını da sıklıkla kullanmışlardır. Öğrenciler görüşmelerde, derslerin verimli ve eğlenceli geçtiğini, öğrenmeyle ilgili ilerleme kaydettiklerini, stratejileri sosyal hayatta kullandıklarını ve problem çözme sürecini daha kolay bir şekilde yönetebildiklerini ifade etmiştir. Bu çalışmanın sonucunda 10. sınıf öğrencilerinin fonksiyon problemi çözme başarılarını ve problem çözme inançlarını artırmak için bilişsel farkındalık stratejileri kullanmanın etkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle matematik öğretmenlerine özellikle Costa'nın (1984) bilişsel farkındalık stratejilerini derslerinde kullanılması önerilmektedir.