Narsistik kişilik eğilimi, gösterişçi tüketim ve taklit marka tercihi arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖYKÜ ORCAN

Danışman: TAYYİP SABRİ ERDİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Satın alma davranışlarına etki eden faktörlerin incelenmesi yıllardır süregelen bir araştırma konusu olmuş ve ilgili literatür incelendiğinde tüketici davranışının rasyonel modellerle yeterince tanımlanamayacağı ortaya çıkmıştır. Bu sonuca dayanarak tüketici davranışlarına bazen rasyonel ve ekonomik sebeplerden ziyade kişilik eğilimleri ile ilgili sebeplerin rehberlik edebileceği tartışma konusu haline gelmiştir. Narsisizm, bu kişilik eğilimlerine bir örnektir. Günümüzde kitlesel üretimin, teknolojinin ve modanın da etkisi ile bireyler tüketim açısından çok fazla seçeneğe sahip olmaktadırlar. Bu seçeneklerin fazla olmasının ortaya çıkardığı durumlardan ilki, toplum içerisindeki bireylerin maddi veya manevi varlıklarını birbirlerine kolaylıkla gösterebilme isteğinin artması olmuştur. Başka bir ifade ile tüketiciler satın aldıkları ürünler ile kendilerini bir vitrin gibi sergilemektedirler. İkinci durumda ise fazla miktarda seçeneğin olması orijinal markaların bilinirliğini artırmış, bunun yanında markalara ilgi gösteren fakat ekonomik veya kişisel tercihleri sebebi ile orijinal ürün satın almak istemeyen tüketicileri taklit ürünlere yöneltmiştir. Bu çalışmada narsistik kişilik eğiliminin taklit marka tercihine etkisi incelenmiştir. Ayrıca pazarlama literatürüne uygun olması amacı ile de örtük narsisizm tercih edilmiştir. Bu çalışmanın ana kütlesini Türkiye'de 18 yaş üstünde kendi gelirini sağlayabilen bireyler oluşturmaktadır. Örnekleme yönteminin seçilmesi aşamasında ise tesadüfi olmayan örnekleme yöntemi içerisinde yer alan kolayda örnekleme yönteminin kullanılmasına karar verilmiş ve yargısal değerlendirmelerde bulunulmuştur. İletilen 548 anket sonucunda araştırma kapsamında analize tabi tutulacak anket sayısı 350 olarak belirlenmiştir.