Bıkkınlık (Boreout) Sendromunun İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde Kuşak Farklılıklarının Düzenleyici Rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖNCÜ SÜEDA SOYDAN

Danışman: Yaprak Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Örgütlerde sıklıkla göz ardı edilen bıkkınlık sendromu, çalışan bağlılığı ve performansı üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Bu çalışma, bıkkınlık sendromunun işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini ve bu ilişkide kuşak farklılıklarının (X, Y, Z) düzenleyici rolünü incelemektedir. Ayrıca bireylerin motivasyonel ve duygusal durumlarını anlamlandırmak amacıyla Kırık Camlar Teorisi ve Duygusal Olaylar Teorisi gibi kuramsal çerçevelerden yararlanılarak disiplinler arası bir yaklaşım benimsenmiştir. Bıkkınlık sendromu, dijitalleşme ve rutin iş yapılarının etkisiyle özellikle beyaz yakalılar arasında öne çıkmaktadır. Ancak Türkiye özelinde bu kavramın işten ayrılma niyetiyle ilişkisi sınırlı düzeyde incelenmiştir. Bu doğrultuda, farklı sektörlerde çalışan 274 beyaz yakalıdan çevrim içi anket yoluyla veri toplanmış; analizler SPSS 26.0 ve PROCESS Macro 4.2 kullanılarak yürütülmüştür. Bulgular, anlam krizi ve iş sıkıntısı alt boyutlarının işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğunu göstermiştir. Buna karşılık gelişim krizi anlamlı bulunmamıştır. Düzenleyici etki analizleri, bu ilişkilerin çoğunun kuşaklara göre farklılaşmadığını ortaya koyarken, iş sıkıntısı boyutunda Z kuşağının anlamlı düzenleyici etkisi tespit edilmiştir. Bu çalışma, bıkkınlık sendromunun erken tespiti ve önlenmesinin önemine vurgu yaparak örgütsel davranış alanına ve insan kaynakları uygulamalarına katkı sağlamaktadır.