65 yaş ve üzeri bireylerdeuyku kalitesi ve düşme ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BÜŞRA ATALAY
Danışman: SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Düşmeler giderek artan yaşlı nüfus için önemli bir geriatrik sorundur. Yaşlı bireylerde kapsamlı geriatrik değerlendirme yapılması düşmelerin önlenebilmesinde önemli bir yaklaşımdır. Bu yaş grubunda uyku bozukluğu sıklığının da fazla olduğu ve uyku bozukluğu ile düşme riskinin ilişkili olduğunu gösteren çalışmalar vardır. Ancak konu ile ilgili çalışmalar genellikle yeti yitimi olan ve kurum bakımında olan yaşlılarda yapılmış çalışmalardır. Bu çalışmada, 65 yaş ve üzerinde olan toplumda bağımsız yaşayan kişiler arasında düşme ve düşme korkusunun sıklığının saptanması ve başta uyku kalitesi olmak üzere bilişsel durum, depresyon, günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık, nütrisyon, denge ve yürüme durumları gibi düşme risk faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki araştırma 1 Ağustos 2022-1 Kasım 2022 tarihleri arasında Tuzla Aydınlı Eğitim ASM'ye kayıtlı 65 yaş ve üzerindeki 189 ambulatuvar birey ile yapılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgileri, alışkanlıkları, bilinen hastalıkları, ilaç sayısı, düşme öyküsü ve düşme özellikleri ile ilgili sorulardan oluşan 22 soruluk 'anket formu' ile 'mini-cog testi', 'depresyon tarama testi', 'Katz günlük yaşam aktiviteleri ölçeği', 'mini nütrisyonel değerlendirme testi (MNA)', 'Tinetti'nin düşme etkinlik ölçeği (TDEÖ)', 'Pittsburg uyku kalitesi indeksi (PUKİ)', 'zamanlı kalk yürü testi' yüz yüze uygulanmıştır. Veriler Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde kategorik değişkenler için ki-kare testi, sürekli değişkenler için gruplar normal dağılım gösteriyor ise Student t testi, gruplar normal dağılım göstermiyor ise Mann-Whitney-U test kullanılmıştır. Son bir yılda düşme öyküsü bağımlı değişken olarak kabul edilerek, etkili olabileceği düşünülen değişkenlerle lojistik regresyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin % 57,1'i kadındır. Ortalama yaş 70,7 (±4,6) olup yaş aralığı 65-86 arasındadır. Katılımcıların %64'ü evli, %36'sı bekar, %86,2'si evde başkalarıyla yaşıyor iken, %13,8'i evde tek başına yaşamaktadır. Son bir yıl içindeki düşme sıklığı %20,1'dir. Katılımcıların; ortalama düşme etkinlik ölçeğine göre %10,1'inin düşmekten korktuğu, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği sonuçlarına göre %51,3'ünün uyku kalitesinin kötü olduğu, depresyon tarama testine göre %39,7'sinin depresyonda olduğu tespit edilmiştir. Lojistik regresyon analizine göre düşme öyküsü ile yalnız yaşamak ve uyku kalitesi ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda bilişsel durumu normal, günlük yaşamda aktif ve bağımsız olan her beş genç yaşlıdan birinin son bir yılda düşmüş olduğu tespit edilmiştir. Özellikle uyku kalitesi kötü olan ve yalnız yaşayan yaşlılar düşme riski açısından değerlendirilmeli ve gerekli müdahaleler yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: Yaşlı, Düşme, Düşme riski, Düşme Korkusu, Uyku Kalitesi