60-72 aylık çocukların empati becerilerinin anne çocuk ilişkisi açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURCİHAN ASLAN
Danışman: Gülden Uyanık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumlarına devam 60-72 aylık çocukların empati becerilerinin anne çocuk ilişkisi açısından incelenmesidir. Tarama modelinde yürütülen araştırmanın çalışma grubu, İstanbul il Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı; Ataşehir, Üsküdar ve Sultanbeyli İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri'ne bağlı bulunan resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocukların annelerinden yansız atama yöntemi ile seçilen 275 anneden oluşmaktadır. Araştırma verileri; çocuklara ve çocukların ailelerine ait bilgileri edinmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", çocukların empati beceri düzeylerini belirlemek amacıyla "Empati Ölçeği Anne Formu" ve anne- çocuk arasındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla "Ebeveyn – Çocuk İlişkisi Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma için kullanılan "Empati Ölçeği Anne Formu" Ketelaar ve Wiefferink (2009) tarafından okul öncesi dönem çocuklarının empati becerilerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş, Adak Özdemir ve Uysal (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır. Araştırmada kullanılan bir diğer ölçek olan Ebeveyn – Çocuk İlişkisi Ölçeği, Pianta (1992) tarafından anne-baba-çocuk ilişkisini anlamak amacıyla geliştirilmiş, Saygı (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, 60-72 aylık çocukların empati becerileri ile anne çocuk ilişkisi ölçek alt boyut ve toplam puanları arasındaki ilişki düzeylerini tespit etmek amacıyla Sperman Brown Rho korelasyon katsayıları analiz tekniği kullanılmıştır. Çocukların empati becerileri ve anne çocuk ilişkisi çeşitli değişkenlere (çocuğun yaşı, cinsiyeti, kardeş sayısı, doğum sırası, devam ettiği okul türü, okul öncesi eğitime devam etme süresi, anne- baba yaşı, anne- baba öğrenim durumu, gelir durumu, annenin eğitim/seminere katılma durumu, algılanan ebeveyn- çocuk ilişkisi düzeyi) göre incelenirken tanımlayıcı istatistikler (yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma) ve fark testleri (t Test, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis-H Testi, Mann Whitney-U Testi ve Post Hoc Analizi) kullanılmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda, 60-72 aylık çocukların empati becerileri ile anne çocuk ilişkisinin "yakınlık" alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Anne çocuk ilişkisinin "yakınlık" alt boyutu ile empati becerilerinin "başkalarının duygularına dikkat etme" ve "pro-sosyal davranışlar" alt boyutları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda çocukların empati beceri düzeylerinin yaş, cinsiyet, doğum sırası, okul öncesi eğitime devam etme süresi, baba öğrenim durumu, gelir durumu, aile eğitim çalışmalarına katılma durumu, algılanan ebeveyn- çocuk ilişkisi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocukların anne-çocuk ilişki düzeylerinin ise anne yaşı, baba yaşı, ailenin eğitim çalışmalarına katılım durumu ve algılanan ebeveyn-çocuk ilişkisi değişkenlerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, 60-72 ay, Empati Becerisi, Anne-Çocuk İlişkisi