Faruk Nafiz Çamlıbel ile Turgut Uyar'ın Şiirlerindeki Hikâye Unsurlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP NUR TİRYAKİ

Danışman: Mehmet Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şiir ile hikâye arasında oldukça köklü ve sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu ilişki, modern zamanlarda daha da gelişmiş, anlatıbilimin imkânlarından da yararlanmak suretiyle "hikâye anlatan şiir", "şiir içeren hikâye" gibi ana ayrımların altında girift türler oluşmuştur. Bu ilişkinin şiir tarafında Yeni Türk edebiyatındaki ilk durağı, manzum hikâyelerdir. Bu hikâyeler, bir hikâye/anlatının şiir formunda anlatılması ile oluşur. Daha sonradan, Behçet Necatigil'in ortaya attığı "şiir-hikâye" kavramı ile bu ilişki, modernize olarak açıklanmış, şiirin kendi şiirselliği dışına çıkmayarak da hikâye anlatabileceği tespit edilmiştir. Bu ilişkinin günümüzdeki son durağı ise anlatımcı şiirdir. Bu çalışmada, Beş Hececi şairlerden Faruk Nafiz Çamlıbel, şiirde geleneğin bir temsilcisi olarak; İkinci Yeni şairlerinden Turgut Uyar ise modernist bir şiirin temsilcisi olarak seçilmiş ve iki şairin de şiirde hikâyeleştirmeyi kullandıkları tespit edilmiştir. Faruk Nafiz Çamlıbel ile Turgut Uyar'ın eserlerinde divan edebiyatının etkisi, Halk şiiri geleneğinin etkisi, hikâye anlatma ve dilin imgesel kullanılışı yer yer ortaklıklar gösterir. Faruk Nafiz, ilk dönem yoğun imgesellik ve mazmun içeren şiirleri haricinde hikâye içeren şiir yazımının daha çok manzum hikâye durağında yer alırken Turgut Uyar, İkinci Yeni anlayışını benimsemesi gereği daha imgesel ve modern bir noktada durmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Türk şiirinde iki farklı ekolün temsilcisi olan Faruk Nafiz Çamlıbel ile Turgut Uyar aracılığıyla hem şiir ve hikâye türlerine hem çok köklü bir geçmişe sahip olan şiir-hikâye ilişkisine ışık tutmak, iki şairin sanat anlayışlarını ve şiir-hikâyeye bakışlarını tespit etmek ve türler arası ilişkiler alanında hâlihazırda yapılan ve gelecekte yapılacak olan araştırmalara ufuk açıcı olmaktır. Anahtar Kelimeler: şiir, hikâye, anlatıbilim, türler arası ilişkiler, gelenek, modernizm, Faruk Nafiz, Turgut Uyar.