İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyet propagandası (1939-1945)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET FATİH İNCE

Danışman: Okan Yeşilot

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Rusya tarihinin önemli dönüm noktalarından olan İkinci Dünya Savaşı sırasında Sovyet yönetimi tarafından uygulanan propaganda faaliyetleri ele alınmıştır. İkinci Dünya Savaşı resmî olarak 3 Eylül 1939 tarihinde başlamış olsa da Sovyetler Birliği için savaş, Almanya'nın Barbarossa Harekâtı kapsamında Sovyet topraklarını işgal etmesiyle 22 Haziran 1941 tarihinde başlamıştır. Sovyetler Birliği için bir varoluş mücadelesi anlamını taşıyan bu savaş yalnızca cephede değil cephe gerisinde de yürütülmüştür. Psikolojik savaş kapsamında yürütülen Sovyet propagandasının bazı konu başlıkları savaştan önce devreye sokulmuştur. Sovyet idaresinin kurulduğu tarihten itibaren yürütülen üretim propagandası, Stalin'in kült liderlik propagandası, partizan propagandası, nefret propagandası ve milliyetçilik propagandası, Büyük Vatanseverlik Savaşı boyunca Sovyet yönetimi tarafından daha yoğun uygulanan propaganda başlıklarıdır. Sovyet yönetimi savaşın yalnızca Ruslar ya da belirli bir grubun inisiyatifiyle kazanılamayacağına kanaat getirmiş, sözlü ve basılı yayın organlarında savaşa Sovyetler Birliği sınırları içinde yaşayan tüm halkların dâhil olduğu, Sovyet halkının mücadelede söz sahibi olduğu mesajını vermiştir. Bu çalışmanın amacı yalnızca Rus tarihinin değil, Sovyetler Birliği sınırları içinde yaşayan milletlerin kaderini değiştiren olayların yaşandığı, İkinci Dünya Savaşı sırasında yürütülen propaganda faaliyetlerinin önemini açıklamak ve sonraki ilmî çalışmalara ışık tutmaktır.