Türk Edebiyatında Modernist Hikâye

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA KIRAÇ

Danışman: Mehmet Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Yaşanılan mekân, algılanan zaman, estetik zevkler, sahip olunan bilgiler, geleneksel ve kültürel kodlar gibi hayatın her alanında köklü değişikliklere neden olan modernleşme olgusu ve modernizm, edebiyat alanında da yerleşik birçok yapıyı etkilemiş; klasikleşmiş teknik, dil, anlatım ya da içerikle ilgili unsurları kendi algı biçimine göre dönüşüme tabi tutarak değiştirmiştir. Modernizmin edebiyata olan etkisi sonucu ortaya çıkan modernist edebiyat anlayışı da ele aldığı modern dünyayı ve o dünyanın tam merkezine yerleştirdiği modern bireyi tam anlamıyla yansıtmak için kendi dilini oluşturmuş, yeni anlatım olanakları yaratmış, farklı ifade biçimleri denemiş, kendine ait izlekler ve sembollerle anlatıların içeriklerini zenginleştirmiştir. Bu çalışmada öncelikle modernist Türk hikâyesinin ortaya çıkışı ve gelişimi incelenmektedir. Teknik, anlatım ve içerikle ilgili unsurlar üzerinden modernist hikâyenin geleneksel anlatı yapısından kopuşu ve kendine çizdiği yeni yol ortaya konulmaktadır. İnceleme yapılırken modernizm ve modernist anlatıyla ilgili kuramlar temel alınarak kuramsal bir çerçeve oluşturmaya çalışılmıştır. Bu anlayış doğrultusunda seçilen yazarlar ve yazarlara ait hikâye metinleri, ele alınan konularda metin incelemesi ve karşılıklı analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda modernist hikâyenin hem materyal ve teknik unsurları, hem dil ve anlatım unsurları hem de içerikle ilgili unsurları belli başlıklar altında belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda Türk edebiyatındaki modernist hikâyenin Batı kaynaklı tekniklerden ve örneklerden yararlanmakla birlikte yazarların kendilerine ait duyarlılıklarıyla özgün bir yapıya kavuşturulduğu görülmüştür. Bu tez Türk edebiyatında hikâyenin estetik ve anlatısal değişimini/dönüşümünü somut metinler üzerinden ortaya koymayı ve Türk edebiyatındaki modernist hikâyenin detaylı bir çerçevesini oluşturmayı hedeflemektedir.