Davranışsal ekonomi açısından kaynak güvenilirliğinin belirleyicileri ve sosyal medya influencerları ile ilişkisi üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFA ÖZDEMİR
Danışman: Serdar Pirtini
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pazarlama iletişiminde mesajı veren kişinin olumlu özelliklerini belirtmek için kullanılan kaynak güvenilirliği, verilen mesajın ikna ediciliği üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu nedenle işletmeler, ürün ve marka tanıtımlarında sıkça ünlüleri veya toplum tarafından kabul gören kişileri kullanmaktadır. Davranışsal ekonomi ise farklı disiplinlerde geliştirilen ilkeleri kullanarak karar verme süreçlerini açıklamaya çalışmaktadır. Bu çalışma, davranışsal ekonomi yaklaşımlarından olan sürü davranışı ve çıpalama etkisi bağlamında kaynak güvenilirliğinin belirleyicilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyal medya araçlarının pazarlama alanında giderek yaygınlaşması ve işletmelerin influencerlarla birlikte çalışmayı tercih etmesi nedeniyle söz konusu çalışma sosyal medya influencerları üzerinde yapılmıştır. Çalışmada deneysel tasarım yöntemi kullanılmıştır. Oluşturulan tasarımda, kaynak güvenilirliğinde sürü davranışının etkisini ölçmek amacıyla takipçi sayısına göre (yüksek/düşük) ve çıpalama etkisini ölçmek amacıyla influencer hakkında oluşturulan haberlerin içeriğine göre (olumlu/olumsuz) farklı senaryolar oluşturulmuştur. Katılımcılara senaryolardan birisi gösterildikten sonra, cevaplamaları için kaynak güvenilirliği, ağızdan ağıza iletişim ve satın alma niyetine dair ifadelerin bulunduğu anketler yöneltilmiş ve kaynak güvenilirliğinin ağızdan ağıza iletişim ve satın alma niyeti üzerindeki etkilerinin senaryolara göre nasıl farklılaştığı incelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre sürü davranışı, araştırılan sosyal medya influencerlarına yönelik kaynak güvenilirliği, uzmanlık ve çekicilik algısı üzerinde anlamlı bir etkiye sahipken çıpalama etkisi kaynak güvenilirliği ile uzmanlık, güvenilirlik ve çekicilik algısı üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Öte yandan takipçi sayılarının ve çıpaların aynı nitelikte olduğu senaryolarda kaynak güvenilirliği algısı, influencerın cinsiyetine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Bununla birlikte kaynak güvenilirliğinin ağızdan ağıza iletişim ve satın alma niyeti üzerindeki etkisi senaryolara ve influencerın cinsiyetine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.