Matematiksel üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel yaratıcılıklarının ve matematiksel iletişim becerilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİDEM KOLOĞLU
Danışman: Özlem Çeziktürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada matematiksel üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel yaratıcılık ve matematiksel iletişim beceri düzeylerini belirlemek ve bu kavramlarla ilgili yaşadıkları sorunları tespit etmek amaçlanmaktadır. Ardışık/sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmacı, BİLSEM'e devam eden ortaokul öğrencilerine, TÜBİTAK matematik bilim olimpiyatı sınavlarında çıkmış sorulardan oluşan bir test uygulamıştır. Kırk üstün yetenekli öğrencinin katıldığı testte 10 net ve üstünde yapan öğrenciler matematiksel üstün yetenekli olarak seçilmiş ve sekiz öğrenci araştırmaya dâhil edilmiştir. Matematiksel üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel yaratıcılıklarını incelemek için Akgül'ün (2014) geliştirdiği beş açık uçlu sorudan oluşan "Matematiksel Yaratıcılık Ölçeği" uygulanmış, cevaplar doğrultusunda matematiksel yaratıcılıkla ilgili yaşadıkları sorunlar ve matematiksel yaratıcılık düzeyleri belirlenmiştir. Buna göre öğrencilerin %75'i orta düzey matematiksel yaratıcılığa, 67,5'u orta düzey akıcılığa, % 75'i orta düzey esnekliğe ve % 75'i orta düzey özgünlüğe sahip oldukları görülmüştür. Matematiksel iletişim becerilerini inceleyebilmek için olimpiyat testinde en fazla doğru ve en fazla yanlış yapılan sorulardan on tanesi seçilip öğrencilere yazılı sınav olarak uygulanmış, araştırmacı ve bağımsız uzman onlarla görüşmeler yapmıştır. Bu veriler doğrultusunda matematiksel iletişimle ilgili yaşadıkları sorunlar belirlenmiş, araştırmacı ve bağımsız uzman tarafından Özpınar'ın (2012) geliştirdiği "İletişim Becerisi Ölçeği" doldurulmuş ve matematiksel iletişim beceri düzeyleri belirlenmiştir. Buna göre öğrencilerin %37,5'unun matematiksel iletişim becerilerinin çok iyi düzeyde olduğu ayrıca "okuma ve dinleme" alt boyutunun çok iyi düzeyde, "konuşma ve yazma" ile "matematik dilini etkili kullanma" alt boyutlarının yeterli düzeyde olduğu görülmüştür. Üçgenselleştirme sonucunda % 75'inin orta düzey matematiksel yaratıcılık – orta ve üstü düzey matematiksel iletişim becerisine sahip oldukları belirlenmiştir. Matematiksel yaratıcılıkta özgün problem kuramama, matematiksel iletişim becerilerinde bazı kavramları eksik veya hatalı açıklama, kavramları sözel olarak ifade edememe öğrencilerin yaşadıkları zorluklardan bazılarıdır. Matematiksel üstün yetenekli öğrencileri belirlemeye, onların matematiksel yaratıcılık ve matematiksel iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik öğretmenlere, öğretim programına ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.