Aksiyal spondiloartritte santral sensitizasyon ve ilişkili faktörlerin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEYZA NUR YÜCEL

Danışman: Mehmet Tuncay Duruöz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Aksiyal spondiloartritli (AksSpA) hastalarda klinik ölçekler ve kantitatif duyu değerlendirmesi aracılığıyla santral sensitizasyon sıklığının, ilişkili komorbiditelerin incelenmesi ve bu hastalarda santral sensitizasyon gelişiminde rol oynayan parametrelerin araştırılması amaçlandı. Gereç ve yöntem: Kesitsel olarak 100 hasta (ASAS kriterlerine göre) ve 50 sağlıklı birey çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol gruplarına basınç ağrı eşiği (BAE), temporal sumasyon (TS) ve şartlı ağrı modülasyonundan (ŞAM) oluşan kantitatif duyu testi (KDT) protokolü uygulandı. Hastalık aktivitesi (BASDAI), fonksiyonel durum (ASQoL, IBAS), uyku kalitesi (PUKI), ağrı (VAS ağrı) ve yorgunluk (YŞÖ) değerlendirildi. Fibromiyalji (FIRST) ve diğer mevcut eşlik eden komorbiditeler araştırıldı. Santral sensitizasyon ölçeğine (SaSÖ) göre hastalar, santral sensitizasyonu olan ve olmayan diye gruplandırıldı ve grupların KDT ve ölçek sonuçları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 36 erkek ve 64 kadın hastanın yaş ortalaması 42.31 (SS:1,0) yıldı. Yüz hastanın 60'ında santral sensitizasyon (SaS) saptandı. KDT sonuçları hasta ve kontrol grupları için karşılaştırıldığında hasta grubunda tüm BAE skorları değeri düşük saptanırken (p 0,05). Yine SaS olan grubun ŞAM skoru SaS olmayan gruba göre düşük (p=0,048) ve BASDAI, ASQoL, IBAS, PUKI, YŞÖ ve FIRST skorları daha yüksek olarak hesaplandı (p<0,001). Regresyon analizinde ise kadın cinsiyet, sabah tutukluğu süresi, ŞAM, BDÖ ve YŞÖ skorları SaSÖ skoru ile ilişkili parametreler olarak saptandı. Sonuç: AksSpA tanılı hastalarda santral sensitizasyon ve ilişkili komorbiditeler artmış olup bu durum hastaların takip ve tedavi sürecinde göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar kelimeler: Aksiyal spondiloartrit, santral sensitizasyon, kantitatif duyu değerlendirmesi, santral sensitizasyon ölçeği.