Taberî tefsirinde kıssa-sîret ilişkisi: Bakara ve A'râf sûreleri örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH REVAHA AKAY
Danışman: Muhammet Abay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İslâmî ilimlerin pek çok sahasında yetkin bir alim olan Muhammed İbn Cerîr et-Taberî'nin Câmiu'l-Beyân an Te'vîli Âyi'l-Kur'ân adlı eseri, özellikle Taberî'nin tefsirle ilgili kendisine ulaşan bilgileri büyük bir ilmî hassasiyetle ve senetleriyle kaydetmesi yönüyle dikkat çeker. Bu açıdan eser genellikle rivayet tefsirleri arasında değerlendirilmektedir. Ancak Taberî, bu eserinin pek çok yerinde rivayetlerden ayrı olarak pek çok özgün yorum da yapmıştır. Bu yorumlarda Taberî'nin, Kur'an'ın nüzûl dönemindeki olgularla olan bağlantısını vurgulayıcı ve böylelikle ayetin gerçekte ne amaçla nâzil olduğunu ortaya koyucu nitelikte açıklamalar yaptığı görülmektedir. Günümüzde "sîret-nüzûl ilişkisi" şeklinde ifade edilen bu yaklaşım tarzına Taberî'nin nasıl açılımlar getirdiği ve onun bu açılımlarının sonraki yorumlarla karşılaştırıldığında nasıl bir perspektif ortaya koyduğu incelenmeye değer bir durumdur. Bu tez çalışmasında öncelikle Taberî'nin tefsir metodu genel hatlarıyla ele alınmış, ardından tefsirde sîret-nüzûl ilişkisine vurgu yapan yöntem ve bunun Kur'an kıssalarıyla olan irtibatı irdelenmiş, son olarak Bakara ve A'raf surelerindeki kıssalara Taberî'nin getirdiği yorumlar değerlendirilerek bu konuda Taberî'nin yaklaşımına dair bir genelleme yapılmıştır. Sonuç olarak Taberî'nin kıssaları siyer olayları ile irtibatlı olarak yorumlayan ve zaman zaman aynı kıssanın farklı bağlamlarda farklı amaçlarla zikredildiğini kabul eden bir yaklaşım sergilediği görülmüştür.