Behiç Ak'ın tiyatrolarında modernizmin ve modern yaşama biçiminin eleştirisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DOĞUKAN ALİ PAKER
Danışman: Mehmet Güneş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çok yönlü bir sanatçı olan Behiç Ak, 1980 sonrası Türk tiyatrosunda ironik, mizahi ve absürt anlatımıyla dikkat çeken tiyatro yazarlarındandır. Piyeslerinde ele aldığı konuları eleştirel bir bakış açısıyla sunan Behiç Ak'ın piyeslerinde modernizmin ve modern yaşama biçiminin eleştirisi dikkati çeker. Yazar; bu zamana kadar yazdığı Bina, Ayrılık, Hastane, Tek Kişilik Şehir, Fay Hattı, Newton Bilgisayardan Ne Anlar, İmaj Katili, İki Çarpı İki, Küçülecek Yer Kalmadı, Benim Küçük Küresel Köyüm adlı piyeslerinde modernizmin ve modern yaşama biçiminin toplum, birey ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini ironik bir tutumla yansıtmıştır. Behiç Ak piyeslerinde modernizmin birey ve toplum yaşamında yol açtığı insani yozlaşmayı, bireyselleşmeyle gelen insan ilişkilerinde ve aile bağlarındaki çözülmeyi, teknolojik ve bilimsel gelişmelerin olumsuz yansımalarını işlemiştir. Modern yaşamın çelişkilerini ve kırılganlığını gösteren Behiç Ak, üreten toplumdan sadece tüketen bir modern topluma doğru değişen yaşama biçimini ve toplumdaki insanların tüketim çılgınlığını, moda düşkünlüğünü eleştirir. Modern yaşamdaki küreselleşme ve onun getirdiği tektipleştirme ile modern bürokrasinin yanlış tutumlarını dile getirir. Modernizmin kapitalizm, şehirleşme, sanayileşme, insanmerkezci yaklaşımının ve modern yaşama biçiminin insan sağlığına ve ekolojiye neden olduğu zararlara karşın farkındalık oluşturmaya çalışır. Bu çalışmanın amacı, Behiç Ak'ın özelinde modernizm ideolojisinin ve modern yaşama biçiminin eleştirisinin Türk tiyatrosuna yansımalarını ortaya koymaktır. Aynı zamanda edebiyat alanında roman, hikâye ve şiir türleri üzerinde yoğunlaşan modernizm eleştirisini, tiyatro türüne uygulayıp bu araştırmalara yeni bir perspektif kazandırmaktır. Anahtar Kelimeler: modernizm, modernizm eleştirisi, modernleşme, modern yaşama biçimi, tiyatro, Behiç Ak.