Türkiye elektronik bankacılığı için güvenli elektronik ticaret modeli (4b-güvenlik)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, Bankacılık Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT ÖZCAN
Danışman: İlknur Esen Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnternet ortamında yapılan elektronik ödemeler, teknolojik gelişmeler ve kartlı ödeme sistemlerindeki yeniliklerle birlikte en çok tercih edilen ödeme yöntemlerinden biri haline gelmiştir. Gittikçe yaygınlaşan kredi/banka kartı kullanımı ve sayıları artan alışveriş siteleri, elektronik ticaretin (e-ticaret) güvenlik sorunlarını ve gereksinimlerini de beraberinde getirmiştir. İnternet üzerinden yapılan işlemlerde kredi/banka kartı kullanıcıları, işyerleri ve bankalar; operasyon hataları, uygulamalardaki ve/veya sistemlerdeki güvenlik açıkları veya eksiklerinden dolayı mağdur duruma düşebilmektedirler. Kart sahiplerinin kart bilgilerinin çalınması, sahte işyerleri, iyi kurgulanmamış sistem/güvenlik altyapıları ve birtakım hukuki düzenleme eksikleri, hem kart sahiplerini, hem işyerlerini hem de bankaları zor durumda bırakabilmekte ve taraflara telafisi güç maliyetler doğurabilmektedir. E-ticarette riski asgariye indirmek amacıyla bankaların kartlı ödeme sistemlerinde yaptıkları kontrollerin yanında, kredi kartları için sanal kart uygulaması, banka kartları için ön-ödemeli kart uygulaması, tüm çipli kartlarda kimlik kontrolünü sağlayan "Çip ve PIN" uygulamasının internetteki modellemesi 3B-Güvenlik gibi yeniliklere gidilmiştir. Son zamanların en yaygın ve başarılı modellerinden olan 3B-Güvenlik, kartın fiziksel olarak kullanılmadığı işlemlerde kart sahibinin sanal şifresinin üçüncü bir boyutta doğrulanması kuralını içermektedir. Ülkemizde "Ulusal Güvenlik Platformu" adıyla zorunluluk haline getirilmiş olan 3B-Güvenlik uygulaması e-ticarette alışveriş işlemlerinin güvenliğini arttırmış, hem kart sahiplerini hem de işyerlerini sahtekârlıklara karşı güvence altına almıştır. Ancak, sahtekârlıkların halen durmadığı, kart sahiplerinin mağdur duruma düştükleri ve zarara uğradıkları görülmektedir. Kötü amaçla kurulan birtakım sanal işyerleri ya da piyasadan çekilmeye sonradan karar veren kötü niyetli bazı işyerleri, kart sahiplerine ve dolayısıyla dünya ekonomisine ciddi finansal kayıplar yaşatmaktadırlar. Çünkü 3B-Güvenlik modeli daha çok işyerlerini ve bankaları korumaya yönelik bir sistemdir. Çalışmamızda, 3D-Secure uygulamasının kart sahiplerini yeterince koruyamama zaafını, alışveriş anında giderecek ve güvenlik riskini düşürecek yeni bir model önerilmiştir. Modelde, e-ticaret işlemlerinde sanal işyerlerinin güvenilirlik kontrolünü de sağlayacak yeni bir boyut olan "İşyeri Kontrol Sunucusu (İKS)" eklenmiş ve güvenlik bir adım daha arttırılmıştır. Tüm sanal işyerlerinin "Elektronik Ticaret Skoru (ETS)" değerlerini tutan İKS'ler, işyerlerinin ETS değerlerinin çevrimiçi veya çevrimdışı sorgulanmasına imkân hazırlamıştır. "İşyeri Güvenli E-Ticaret" yapmaya olanak sağlayan bu modelimize, 3B-Güvenli olarak yapılan bir işlemde uygulandığında dördüncü bir güvenlik katmanı daha sağladığı için "4B-Güvenlik uygulaması" adı verilmiştir. Çalışmada modelin kapsamı, detayları anlatılmış, özel olarak ülkemizde nasıl uygulanabileceği detaylı bir şekilde anlatılmıştır. "Türkiye Elektronik Bankacılığı için Güvenli E-Ticaret Modeli" adı ile 4B-Güvenlik (4D-Security) uygulamasının dünyada ilk defa ülkemizde uygulanabilmesi amacıyla yeni bir model önerilmiştir. İşyeri güvenli e-ticaret yapmayı taahhüt eden model ile ürün teslimat bilgisi alımı için kargo şirketleriyle uyumun sağlanması ve müşterilerine işlem temelli sigortalama imkânı eklenmesiyle "Sıfır Riskte E-Ticaret" amacına ulaşılması mümkündür.