Türkiye'de kutsal mekân ziyaretinde bulunan yabancıların İslam algıları (İstanbul Süleymaniye camisi örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KOCA
Danışman: Ali Ulvi Mehmedoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Maneviyat ve değişen din algıları, iletişim yollarının ve seyahat imkânlarının artmasıyla bireyleri inanç turizmine daha ilgili hâle getirmiştir. Kutsal mekân ziyaretleri bu bakımdan önem kazanmıştır. Kutsal mekânları ziyaret eden farklı dinlerden bireylerin ziyaret amaçları, ziyaretlerinden beklentileri ve mekâna ait tecrübeleri bu araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırmada ayrıca, Türkiye'ye gelen Müslüman olmayan yabancı ziyaretçilerin İslam'a ve Müslümanlara dair algıları tespit edilmiştir. Çalışma, İstanbul Süleymaniye Camisi merkez alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış mülakat ve katılımcı gözlem metodu kullanılmıştır. Örneklem, Süleymaniye Camisine kısa süreli ziyarette bulunan gayrimüslim yabancılardan, çeşitli din ve milliyetlerden olmaları, bir tur rehberi eşliğinde olmamaları ve İngilizceyi akıcı konuşabilmeleri şartları gözetilerek seçilmiş, yaşları 22 ile 54 arasında değişen, 12'si kadın 9'u erkek 21 kişiden oluşmuştur. İngilizce gerçekleştirilen mülakatlar, daha sonra içerik analizi esnasında Türkçeye çevrilmiştir. Araştırmanın bulgularında, katılımcıların Türkiye ziyaretleri öncesinde ülkeye ve İslam dinine dair olumsuz yönlendirmelere maruz kaldıkları, buna rağmen daha önce Türkiye'de bulunan tanıdıklarının teşvikiyle ve kendi tecrübelerini edinmek amacıyla ziyareti gerçekleştirdikleri belirtilmiştir. Ziyaretçilerin kutsal mekân ziyaretlerinde en etkili motivasyonlarının dinî ve mimari merak olduğu tespit edilmiştir. İslam ve Müslümanlara dair algılarında öncelikli belirleyici olan iki unsurun kadınların başlarını örtüp örtmemesi ve insani ilişkiler olduğu ifade edilmiştir. Baş örtmenin zorunlu olmaması olumlu karşılanırken, turistlere yönelik satış faaliyetlerindeki tutumlar olumsuz olarak değerlendirilmiştir. Müslüman algılarına ve kutsal mekân tecrübelerine en olumlu yansıyanın ise ziyaretçilere doğrudan din üzerine konuşma imkânı sağlayan ve İslam'a dair merak ettikleri bilgileri veren cami gönüllüleri olduğu anlaşılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda Diyanet İşleri Başkanlığı personeline, STK'lara, Uluslararası İlahiyat ve İngilizce İlahiyat bölümü öğrencilerine, turizm rehberlerine, cami güvenlik ve temizlik personeline ve cami gönüllülerine ilişkin birtakım önerilerde bulunulmuştur.