6. sınıf öğrencilerinin çevresel vatandaşlık yetkinliklerini geliştirmeye yönelik bir eylem araştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL BİLGİLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLAL İMAMOĞLU

Danışman: Zafer İbrahimoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler 6. sınıf öğrencilerinin çevresel vatandaşlık becerilerinin okul dışı öğrenme ortamları ve medya araçları kullanılarak geliştirilmesidir. Çevresel vatandaşlık yetkinliğini kazandırmaya yönelik çalışmalar incelendiği zaman var olan eğitim yöntemlerinin kalıcı ve etkin olamaması araştırmaya yön veren temel çıkış noktasıdır. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması tercih edilmiştir. Bu desende var olan eğitsel durumun geliştirilmesi amaçlandığı için araştırmanın doğasına uygun olacağı düşünülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Kocaeli ilinde bulunan bir ortaokulda altıncı sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin 10 tanesi kız, 11 tanesi ise erkek öğrencidir. Yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme, odak grup görüşmesi, gözlem, araştırmacı ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak çalışmanın bulgularına ulaşılmıştır. Araştırmanın temel bulguları ise şöyle ifade edilebilir: Medya araçları ve okul dışı öğrenme ortamlarının bir arada kullanıldığı çalışmada katılımcıların aktif katılımları sayesinde kalıcı öğrenmeler sağladığı, medya araçları aracılığıyla kendini ilgilendiren konularda etkin bir vatandaş olarak yer aldığı, çevresel vatandaşlık becerisinin gerekliliği olan çevresini bilinçlendirme ve çevresinde var olan durumlar hakkında bilinçli davranışlar sergilenmesi araştırmanın temel bulguları olarak ifade edilebilir. Yapılan araştırma sonucunda çevresel vatandaşlık yetkinliğinin kazandırılması noktasında medya araçları ve okul dışı öğrenme ortamlarının bir arada kullanılması, eğitim öğretim müfredatında yeni zorunlu bir ders olarak beceri kazandırılmaya çalışılması ve var olan müfredatın bu iki ortamın uygulanabilmesine müsait bir şekilde oluşturulması gerektiği ifade edilebilir. Böylece çevresel vatandaşlık yetkinliğinin kazandırılması noktasında kalıcılık ve süreğenlik elde edilmiş olacaktır. Anahtar kelimeler: Sosyal medya, çevresel vatandaşlık, okul dışı öğrenme, etkin katılım.