Profesyonel voleybolcuların mükemmeliyetçilik, stresle başa çıkma stratejileri ve bilişsel duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP YILDIZ

Danışman: Sinan Bozkurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu tez kapsamında temel amaç; profesyonel voleybolcularda mükemmeliyetçilik, stresle başa çıkma stratejileri ve bilişsel duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın bir diğer amacı; bu kavramları çeşitli demografik değişkenlere göre incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, amaçlı örnekleme yöntemiyle ile seçilmiş, 2023-2024 sezonunda Türkiye Voleybol Federasyonu'na bağlı kulüplerde 18-35 yaş aralığındaki spora aktif olarak devam eden lisanslı 50 erkek ve 110 kadın toplam 160 profesyonel voleybolcu katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, "Kişisel Bilgi Formu", "Spora Özgü Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği", "Sporda Stresle Başa Çıkma Stratejileri Envanteri" ve "Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği" kullanılmıştır. Grup farklılıkları için varyans Scheffe çoklu karşılaştırma testi, ölçek puanlarının ilişki analizinde Pearson Korelasyon Analizi ve bağımlı-bağımsız değişkenlerin yordanmasına ilişkin ise çok değişkenli regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre; voleybolcularda mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından hatalarla aşırı ilgilenme ve aile baskısı ile stresle başa çıkma ve bilişsel duygu düzenleme alt boyutları arasında da pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Voleybolcuların stresle başa çıkma stratejileri ile bilişsel duygu düzenleme becerileri boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca bilişsel duygu düzenleme düzeylerinde yaş, cinsiyet, oynadıkları lig ve milli olma deneyimine göre anlamlı farklılık bulunmuştur; bununla beraber mükemmeliyetçilikleri ve stresle başa çıkma stratejilerinde de yaşa göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç: Sonuç olarak, voleybolcuların mükemmeliyetçilik, stresle başa çıkma stratejileri ve bilişsel duygu düzenleme becerileri puanlarında gruplar arası farkların olduğu; bunun yanı sıra, kendini suçlama, kabul etme, yıkım gibi duygu düzenleme becerilerinin mükemmeliyetçilik ve stresle başa çıkma stratejileri tarafından anlamlı olarak yordandığı görülmüştür.