Edebiyatın öksüz türünün tutunamayan dergileri: Düşler Öyküler, Üçüncü Öyküler, İmge Öyküler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: JALE NUR TURGUT

Danışman: Mehmet Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Edebiyatın Öksüz Türünün Tutunamayan Dergileri: Düşler Öyküler, Üçüncü Öyküler, İmge Öyküler" başlıklı bu tez çalışmasının giriş bölümünde öncelikle öykü türünün kavramsal olarak tanımına değinilmiştir. Bu bölümde, özellikle türün "hikâye"den ayrılan özellikleri ve en yeni türlerden biri olarak hem yazar hem de okuyucu için tercih edilme sebepleri irdelenmiştir. Ardından yine giriş bölümüne dahil olmak suretiyle Türk edebiyatında öykü türünün serüveni, kronolojik bir biçimde özetlenmiştir. Giriş bölümünde son olarak değinilen husus, çalışmanın söz konusu dergilerinin yayımlandığı dönem olan 1996-2006 yıllarından ötürü 1990'lı yıllarda Türk edebiyatında öykü türüne bakış olmuştur. Bu noktada tez çalışmasına kaynaklık eden problem, Türk edebiyatında öykü türünün gördüğü rağbete karşın öykü dergiciliğinin hezimetle sonuçlanmasıdır. Zira bu problem, resmi olmayan çeşitli yazınsal ya da sözlü kaynaklar aracılığıyla dile getirilen bir gerçek gibi görülmesine rağmen bir tez çalışması olarak ortaya konulmamıştır. Çalışmanın ana bölümünde edebiyatın öksüz türü öykünün yazınsal yaşamında bir türlü uzun soluklu bir serüveni yakalayamamış olmasına, yani "tutunamaması"na örnek olarak üç dergi incelenmiştir. Bu üç öykü dergisi Düşler Öyküler (9 sayı, 1996-1998), Üçüncü Öyküler (12 sayı, 1998-2001) ve İmge Öyküler (7 Sayı, 2005-2006) dergileridir. Kronolojik sıra gözetilerek ana bölümde ilkin Düşler Öyküler, ardından Üçüncü Öyküler ve son olarak İmge Öyküler dergileri içeriklerinin kategorilere ayrılmasıyla birlikte incelenmiştir. Dergilerin ortaklıkları üzerine yoğunlaşmakla başlayarak içerikleri detaylı olarak irdelenmiştir. Dergilerde bugünün önemli öykücülerinin ilk öyküleriyle birlikte, öyküye dair teorik metinler de kaleme alındığı örneklerle gösterilmiştir. Bununla birlikte yine çeviri öyküler ve öyküye dair kuramsal çeviri metinlere de yer verilmiştir. Ayrıca bu dergilerin, bugün devam etmekte olan, öykü türü için son derece önemli bir mihenk taşı kabul edilen ulusal düzeyde gerçekleştirilen "öykü günleri"nin başlatılmasına da öncülük etme serüveni gibi detaylar çalışmanın ana bölümünde detaylıyca ele alınmıştır. Dergilerin kısacık yaşamlarına rağmen önemli isimleri yetiştirdikleri, öykü türüne ivme kazandırdıkları, bugün hâlâ yankılarını görebileceğimiz etkinliklere öncülük ettikleri, öykünün teorik olarak tartışılmasına olanak sağladıkları söylenebilir. Ancak buna rağmen literatürde, söz konusu dergilere dair müstakil hiçbir çalışma bulunmamaktadır. Anahtar Kelimeler: Öykü, Düşler Öyküler, Üçüncü Öyküler, İmge Öyküler, Öykü Dergiciliği.