Galium dumosum Boiss. Bitkisinin Biyolojik Aktivitelerinin İncelenmesi ve Biyoaktif Ekstre Yüklenmiş Yenilikçi Formülasyonlarının Hazırlanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatma Betül Zengin
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Turgut Taşkın
Eş Danışman: Elif Çalışkan Salihi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Galium dumosum türünden n-heptan, kloroform ve metanol ekstrelerinin hazırlanması; hazırlanan ekstrelerin in vitro antioksidan, anti-kolinesteraz, anti- üreaz ve yara iyileştirici etkilerinin incelenmesi; total fenolik madde içeriklerinin tayini; biyoaktif ekstrenin fitokimyasal içeriğinin HPLC-DAD ile analiz edilmesi; biyoaktif ekstre yüklü nanoemülsiyon ve hidrojel film formülasyonlarının üretilmesi, karakterizasyonlarının yapılması ve biyolojik aktivitelerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bitki ekstrelerinin antioksidan aktivite çalışmaları DPPH, FRAP, CUPRAC ve toplam fenolik madde içeriği FCR yöntemleri kullanarak tayin edildi. Anti-kolinesteraz, yara iyileştirici ve anti-üreaz aktivite deneyleri sırasıyla Ellman, Scratch migrasyon ve indofenol yöntemi ile belirlendi. Biyoaktif ekstreler ile çözeltiden döküm yöntemi kullanılarak hidrojel film ve ultrasonik homojenizatör kullanılarak nanoemülsiyon formülasyonları hazırlandı. Ayrıca biyoaktif ekstrenin fitokimyasal içeriği HPLC-DAD kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Metanol ekstresinin diğer ekstrelerden daha güçlü DPPH radikali süpürücü, demir (III) iyonu ve Cu(II) iyonu indirgeme aktivitesine sahip olduğu ayrıca en yüksek miktarda fenolik madde içerdiği tayin edildi. Metanol ekstresinin klorojenik asit, kafeik asit, rutin ve 8- OH salvigenin bileşikleri içerdiği HPLC-DAD ile analiz edildi. Metanol ekstresinden hazırlanan nanoemülsiyon formülasyonunun metanol ekstresine kıyasla güçlü anti-üreaz aktivite sergilediği belirlendi. Ham ekstrenin ekstre yüklü nanoemülsiyondan daha yüksek demir(III) iyonu indirgeme potansiyeline sahip olduğu saptandı. Metanol ekstresinden hazırlanan hidrojel filmlerin ve metanol ekstresinin önemli oranda ve birbirene çok yakın yara kapanma potansiyeline sahip oldukları belirlendi. Sonuç: Bu bulgular ekstre yüklü nanoemülsiyonun anti-üreaz ve ekstre yüklü hidrojel filmlerin yara iyileşitirici ajan olarak gelecekte kullanılabileceğini düşündürmüştür. Anahtar Kelimeler: Galium dumosum, HPLC-DAD, biyolojik aktivite, nanoemülsiyon, hidrojel film