Vergi mevzuatında emsal bedel ve uygulamaya ilişkin öneriler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESHABİL GÜLEÇ
Danışman: DOĞAN ARGUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:şletmeye dahil iktisadi kıymetlerin parasal tutarını belirleme işlemi olan değerleme; işletmelerde gerek mevzuatın öngördüğü dönemlerde ve gerekse işletme yönetimi tarafından talep edilen dönemlerde yapılması gereken envanter çalışmalarının ikinci aşamasını oluşturur. İşletmeler varlık ve yükümlülüklerini dönem sonlarında değerlemeye tabi tutarak, mali tablolarının daha doğru finansal veriler üretmesi için çalışmalar yaparlar. Ülkemizde farklı kanunlarda geçen, farklı değerleme ölçüleri mevcuttur. Bu durum farklı değerleme yargılarının oluşmasına sebep olmaktadır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun (KDVK) 27. maddesine göre bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrah, işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücretidir. Emsal bedeli ve emsal ücreti Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) 267. maddesi hükmüne göre tespit olunur. Bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücreti esas alınır. Katma Değer Vergisi (KDV) uygulaması bakımından emsal bedelinin tayininde genel idare giderleri ve genel giderlerden mamüle düşen hissenin bedele katılmasının mecburi olduğu KDVK'nın 27. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilmiştir. VUK'un 275. maddesinde ise genel idare giderlerinden imal edilen emtianın maliyetine pay verilip verilmemesi konusu, işletmelerin tercihine bırakılmıştır. Ancak KDV uygulaması açısından mükellefler, imal ettikleri emtiada emsal satış bedellerini, VUK'un 267. maddesine göre maliyet bedeli esası kapsamında belirlenmesi durumunda, genel idare giderlerinden mamüle düşen hisseyi emsal satış bedeline dâhil edebilir. Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek kuruluşları tarafından tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olamayacağı anlaşılmaktadır.