Spondiloartropatili hastalarda kronik diyare ve intestinal inflamatuvar hastalık ilişkisinin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKAY ERGENÇ
Eş Danışman: ÖZLEN ATUĞ, MEHMET PAMİR ATAGÜNDÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Spondiloartropati (SpA) hastalarının %60'ında özellikle ileumu tutan intestinal inflamasyon gözlenmekte ve takiplerinde %7'sinde İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBH) gelişmektedir. MR Enterografi (MRE) tüm ince bağırsak segmentlerinin transmural değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. SpA hastalarındaki intestinal inflamasyon varlığının fekal kalprotektin ile taranması ve Non-steroidal anti İnflamatuar ilaç (NSAİİ) nedenli olmayan intestinal inflamasyonun MRE ile değerlendirilmesi planlanmıştır. Gereç-Yöntem Marmara Üniversitesi Romatoloji polikliniğinden takipli 300 SpA hastası ile FKP kontrol grubu olarak; yaş, cinsiyet ve NSAİİ kullanım oranları açısından benzer 50 sağlıklı olgu ve 50 IBH çalışmaya alındı. BATH Ankilozan spondilit hastalık aktivite indeksi (BASDAI), karın ağrısı ve diyare yakınmaları, NSAİİ ve TNF inhibitörü kullanımı not edildi, dışkı numuneleri istendi. Fekal kalprotektin IDK® ELISA ile ölçüldü. NSAİİ kullanırken fKAL pozitif gelenlerde NSAİİ kesildikten 2 hafta sonra test tekrar edildi. Hiç NSAİİ ilaç almayıp FKP pozitif gelenlerle NSAİİ kesildikten sonra FKP pozitifliği devam edenlerden MR Enterografi (MRE) istendi. Çekimler altı saatlik açlıktan sonra 2000 cc içme suyu içinde 670 mg laktuloz içirilerek bağırsak dilatasyonu sağlandıktan sonra üç Tesla MR görüntüleme cihazında IV gadolinyum kullanılarak yapıldı. İstatistiksel analizde sayısal değerler için nonparametrik t testi, ANOVA ve Spearman korelasyonu, kategorik değerler için ki kare kullanıldı. Bulgular Davet edilen 387 hastadan 231i (45,2±10 yaşında, 117 si kadın) çalışmaya katılmaya uygun bulundu. Sağlıklı kontrol grubunda ortalama 43,4±15 yaşında 27 si kadın 45 kişi, hasta kontrol grubunda 39,9±13 yaşında 18 i kadın 50 İBH vardı. SpA hastalarında karın ağrısı ve diyare sağlıklı kimselere göre daha sıktı. FKP, SpA'lı kimselerde sağlıklılara göre, NSAİİ alanlarda almayanlara göre, diyaresi olan SpA'lılarda olmayanlara göre yüksek bulundu. 45 sağlıklı olgudan 15'inde (%33,3) FKP yüksek saptandı, ikisi hariç tümü NSAİİ kullanıyordu. SpA hastalarının %45,9'unda (n=106) FKP pozitif saptandı. FKP pozitif SpA hastalarında NSAİİ kullanan ve ishali olanların sayısı negatiflere göre daha fazla idi. 61 FKP pozitif NSAİİ kullanan hastalardan 51'i NSAİİ kullanımını kesip yeniden numune verdi, 36 hastada (%76) FKP negatifleşirken 11 hastada FKP yüksekliği devam etti. BASDAI indeksi ile FKP arasında korelasyon saptanmadı (r=0,08 p=0,42). BASDAI indeksine göre aktif ve remisyondaki SpA'lıların fKAL ortalamaları sırasıyla; 78,2 ±20 ve 77,8 ± 7,02 μg/g idi (p=0,97). İlk değerlendirmede FKP pozitif olan ve NSAİİ almayan 18 hasta ile NSAİİ kesilince FKP pozitif kalan 15 hastanın klinik ve laboratuvar özellikleri diğer hastalar gibiydi; bu hastalardan MRE istendi. NSAİİ ilişkisiz FKP pozitif olan 33 hastanın 29'unda (%87) MRE bulgusu izlendi. MRE değişikliği izlenen tüm hastalarda ortak olan bulgular mezenterik yağlı planlarda yoğunluk artışı ve mezenterik lenf nodu varlığı idi MRE bulgusu izlenen ve izlenmeyen hastaların FKP ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede fark vardı (98 vs 52 μg/g p=0,002). Sonuç SpA hastalarının yarısında NSAİİ kullanımından bağımsız olarak dışkıda FKP orta derecede artmış bulundu. Bu bulgunun ince bağırsaklardaki morfolojik karşılığı ilk defa MRE ile ortaya koyuldu. SpA hastalarındaki intestinal inflamasyonun mukozaya sınırlı olmadığı, serozal yüzeylerde de tutulum olduğu gösterildi. Erken dönem CH'da da görülen MRE bulgularının SpA'da izlenmesi IBH ve SpA arasında radyolojik bir benzerlik olduğunu ortaya koydu. Bu sonuçlar MRE'nin SpA hastalarındaki intestinal inflamasyonun tespitinde kullanabileceğini göstermiştir.