Sosyal medyada dişil söylemin inşası: Instagram örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL UZUN YEDEKCİ
Danışman: Filiz Aydoğan Boschele
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal medyada dişil söylemin oluşumunu incelemeyi amaçlayan bu çalışma, eril söylemden farklı dişil bir söylem inşa edilip edilemediğini ve eğer inşa edilebiliyorsa toplumsal reel yaşam içerisinde bir karşılığı olup olmadığını ele almaktadır. Toplumu yansıtan bir ayna olan söylemler, sosyal ağlar aracılığıyla çok hızlı bir şekilde yaygınlaşmaktadır. Dolayısıyla topluma hâkim olan cinsiyet kalıpları da bu ağlar aracılığıyla yaratılan söylemlerle hızla yayılmakta ve cinsiyete dair algıları şekillendirmektedir. Bu çalışma boyunca "dişil söylem" şeklinde aktarılacak olan, kadınlığa ve kadın olmaya dair inşa edilen söylemler, üzerine düşünülmesi gereken bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü bireysel ve toplumsal anlamda cinsiyete dair algımızı belirleyen bu söylemler, aynı zamanda cinsiyet eşitsizliklerini de yaratmaktadır. Bu bakımdan söz konusu eşitsizlikleri açığa çıkarmanın yolu söylemleri incelemekten geçmektedir. Erkek egemen dünyanın söylemleri her yanı sarmış, günümüzün gösteri odaklı, kapitalist değerleriyle bir arada güçlenerek varlığını sürdürmektedir. Bu yapı içerisinde dişil söylem, kendine has bir şekilde ortaya çıkabilmekte midir? Dişil söylem eşitlikçi bir dil vadedebiliyor mu? Yoksa dişil söylem de gösteri odaklı bir hal mi alıyor? Tüm bu soruları ve dahasını cevaplayabilmek adına, günümüzde en çok kullanıcıya sahip sosyal ağlardan biri olan Instagram üzerinden dişil söyleme odaklanılmıştır. Bunun için de kadına dair meseleleri etraflıca konuşmayı mümkün kılan #istanbulsözleşmesiyaşatır hashtagi üzerinden bir analiz gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda 1 Temmuz 2021 tarihinde söz konusu hashtag kullanılarak paylaşılan gönderiler eleştirel söylem analizi aracılığıyla incelenmiştir. Fakat inşa süreci aynı zamanda alımlamayı da içermektedir. Bu bakımdan gönderileri paylaşan hesapların içinden seçilen gruplarla odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Bu sayede inşa edilen söylemin, toplumsal reel hayat içerisindeki karşılığının da izi sürülmüştür. Araştırmalar neticesinde kadınların sosyal medya üzerinden farklılıklarını vurguladıkları, dişil bir söylem inşa etmeye çabaladıkları; fakat topluma hâkim olan kapitalist kültürün ve erkek egemen kültürün değerlerinin etkisi altında inşa edilen dişil söylemin, gösteriye ve metaya dönüşme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu söylenebilmektedir.