Tip 2 diyabetlilerde diyabete ilişkin bilişsel ve sosyal faktörlerin metabolik kontrole etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Berna Orhan
Danışman: BİLGİ GÜLSEVEN KARABACAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma diyabetli bireylerde bilişsel sosyal faktörler ile metabolik faktörlerin ilişkisini saptamak amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini Kasım 2011-Ocak 2012 tarihlerinde ?stanbul ilinde bir kamu hastanesinde yatmakta olan veya yakın zamanda yatmış olup polikliniğe başvuran 200 diyabetli hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında Hasta Tanılama Formu, Çok Boyutlu Diyabet Anketi kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesi SPSS paket programı ile yüzdelik, ortalama, Spearman?s korelasyon analizi, Mann- Whitney U testi ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak yapıldı. Diyabetlilerin yaş ortalaması 52,50±13,78 olup, %46,5?i kadın, %74?ü evli, %42,5?i ilköğretim mezunu, %78?i ailesiyle birlikte yaşamaktadır. Hastaların 9,73±8,32 yıldır diyabetinin olduğu, %74'ünün günde bir kez kan şekeri ölçümü yaptıkları görüldü. En sık görülen komplikasyon nefropati ve retinopati olarak belirlendi. Çok Boyutlu Diyabet Anketi'nin engel algısı ve yanlış yönlendirmeye dayalı davranışlar puanları ortalamanın altında iken, ciddiyet algısı, destek algısı, özyeterlik algısı ve sonuç beklentisi algısı puanları ortalamanın üzerinde bulundu. Lise ve üniversite mezunu olanlarda, ailesi ile yaşayanlarda ve düzenli egzersiz yapanlarda engel ve ciddiyet algısının düşük, destek, özyeterlilik, sonuç beklentisi algısının yüksek olduğu bulundu. Yaş ve diyabetli olma süresi ile engel ve ciddiyet algısı arasında pozitif; destek, özyeterlilik ve sonuç beklentisi algısı arasında negatif korelasyon saptandı. Çok Boyutlu Diyabet Anketi'nin engel ve ciddiyet algısı ile metabolik kontrol değişkenleri arasında pozitif; destek, özyeterlilik ve sonuç beklentisi algısı ile metabolik kontrol değişkenleri arasında ise negatif korelasyonlar saptandı. Araştırmanın bulguları doğrultusunda bilişsel sosyal faktörler ile metabolik kontrol değişkenleri arasında anlamlı ilişki olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, Çok Boyutlu Diyabet Anketi, Metabolik Faktörler