Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİSA AKASLAN
Danışman: Aziz Doğanay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Açık türbe mimarîsinin Türk-İslam sanatı içerisinde incelenmesi diğer türbe tiplerinden ayrı bir formda olması önemli bir araştırma konusu olarak belirlenmiştir. Yaptığımız araştırmalar sonucunda, kaynaklarda açık türbe mimarîsi farklı gruplar içerisinde yer almış, müstakil bir açık türbe çalışması herhangi bir araştırmaya söz konusu olmamıştır. Kaynaklarda belirtilen açık türbeler, etrafı açık olup üst örtüsü olan çardak türbeler veya üzeri demir kafesli türbeler olarak verilmektedir. Bunun gibi farklı tanımlamaları olan açık türbe ifadelerinden başka üçüncü bir tanımlama üst örtüsü olmayan kenarları mermer veya demir şebeke ile çevrili açık türbe tanımıdır. Biz de bu son tanım çerçevesindeki açık türbelerin belirlenip tek bir çalışmada ele alınmasını türbe mimarîsi alanındaki bu eksikliği gidermek amacıyla araştırma konusu olarak belirledik. Daha önce farklı tanımları yapılan açık türbe mimarîsinin belli bir dönem ve ortak özellikleri tespit edilip İstanbul şehri özelinde 13 adet üzeri açık türbe çalışması katalog içerisinde yer almıştır. Terminolojik soruna sebebiyet verdiği düşünülen açık türbeler tasnif edilmiş ve araştırdığımız türbelere özel bir isimlendirme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu sebeple üzeri açık etrafı mermer ile çevrili olan açık türbelere "Âsumânî" türbe isimlendirmesini uygun görmekte aynı zamanda bu türbe yapılarının inşa edilmesinin ardında yatan sebeplere dikkat çekilmektedir.