Otonom araçların kullanımından doğan cezai sorumluluk
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TARIK TAHA YAZICILAR
Danışman: Zafer İçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapay zekâ sistemlerinin yaygınlaşması, her alanda olduğu gibi kara taşımacılığında da çeşitli yenilikler doğurmakta olup uygun şartlarda sürüş görevini insan sürücü müdahalesine ihtiyaç duymaksızın yürütebilen otonom araçlar, bu yenileşimin en somut görünümünü teşkil etmektedir. Çeşitli otomasyon teknolojileriyle donatılan ve karayolu trafiğinin akışında karşılaşılan durumlarla akıllıca başa çıkabilen bu araçların kullanılmasından doğan kazalar ise hukuki sorumluluk, cezai sorumluluk ve sigorta gibi konularda birtakım hukuki problemlere kapı aralamaktadır. Özellikle yüksek otomasyon teknolojilerinin araçlara sağladığı hareketi insan sürücüden bağımsız gerçekleştirebilme kabiliyetinin, bu araçların karıştığı kazalarda tarafların ceza sorumluluğunun belirlenmesi açısından gri bir alan yaratabileceği öngörülmekte olup bu durum, mevcut ve muhtemel problemlerin ortaya konularak ceza hukuku prensipleri bağlamında değerlendirilmesi ihtiyacını gün yüzüne çıkarmaktadır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan tezin birinci bölümünde çalışma konusu açısından önem arz eden temel kavramlar tanımlandıktan sonra otonom araçların kronolojik gelişimi, çalışma prensipleri ve sınıflandırılması ortaya konulmuş; akabinde otonom araçların ulusal ve uluslararası çaptaki yasalaşma süreçleri ele alınmıştır. Çalışmanın ana sorununun ele alındığı ikinci bölümde, otonom araçların kullanımından doğan cezai sorumluluğun yöneltilebileceği kişiler ve otomasyon seviyelerinin ceza sorumluluğuna etkileri saptandıktan sonra kasten veya taksirle işlenen suçlarda sorumluluğun belirlenmesine ilişkin problemler Türk ceza hukuku prensipleri çerçevesinde tartışılmıştır. Konuya ilişkin müstakbel ceza hukuku zorluklarının ele alındığı çalışmanın son kısmında ise otonom araçların karıştığı kazalarda nedensellik bağlantısının tespiti ve bir zorunluluk hâli olarak ikilem durumları irdelenmiş; akabinde bağlantılı araçların siber güvenliğine ve bu araçlar aracılığıyla toplanan kişisel verilerin korunmasına ilişkin olası ceza hukuku risklerine ışık tutulmuştur.