Sultan III. Murad dönemi tezhip sanatı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Sanatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NECATİ SANCAKTUTAN

Danışman: Abdülhamit Tüfekçioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı klasik devir bezeme üslûbunun (İstanbul üslûbu), temelleri Sultan II. Mehmed (1451-1481) ve Sultan II. Bâyezid (1481-1512) dönemlerinde atılmıştır. Özellikle Sultan II. Bâyezid devri eserlerinde ilk örnekler müşahede edilmeye başlanmıştır. Sultan I. Selimʼin (1512-1520) Çaldıran zaferinden (1514) sonra getirmiş olduğu Türkmen sanatkârlar ile (Tebriz, Herat, Şiraz) ivme kazanmıştır. Sultan I. Süleyman (1520- 1566) dönemi, Osmanlı klasik devir bezeme üslûbunun kendine has karakterini kazandığı ve zirve eserlerin üretildiği yıllar olmuştur. Sultan III. Murad (1574-1595) dönemine gelindiğinde önceki dönem eserlerinin bir hâsılası ve yorumu niteliğinde eserler üretilmiş ve farklı arayışlar içeren kompozisyon çalışmaları öne çıkmıştır. Sultan I. Süleyman devri eserlerinde görmeye başladığımız çift dış pervaz ve bulut üslûplu tığ tipolojisinin nihâî şekli yine bu dönem eserlerinde görülmüştür. Tezimizde, Sultan III. Muradʼın (1574-1595) 21 yıllık saltanatı süresince üretimi gerçekleştirilen yazma eserlerin tavsif ve tespitinin yapılarak dönemin bezeme anlayışının ortaya konulması hedeflenmiştir.