Özel Eğitim Öğretmenlerinin Filizlenen Okuryazarlığa İlişkin Görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDEF GİRAY
Danışman: Fatma Nur Akçin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, özel eğitim öğretmenlerinin filizlenen okuryazarlığa ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Bursa ili devlet okullarında üç merkez ilçede görev yapan 22 özel eğitim öğretmeni katılmıştır. Öğretmenler bu araştırmaya gönüllü olarak katılmışlardır. Bu araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik desenle gerçekleştirilmiş ve veriler yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Veriler betimsel analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Veri analizi sonucunda "Filizlenen Okuryazarlıkla Zenginleştirilmiş Ortam ve Oyunlar", "Alfabe Bilgisi", "Fonolojik Farkındalık", "Yazı Farkındalığı", "Çevresel Bası", "Filizlenen Yazma", "Etkileşimli Hikaye Okuma", "Dikte", "Filizlenen Okuryazarlık Çalışmalarında Teknoloji Kullanımı", "Filizlenen Okuryazarlık Açısından Yeni Meslektaşlara Öneriler" olmak üzere 10 tema oluşturulmuştur. Temalar haline getirilen veriler, araştırmanın bulgularını oluşturmuştur. Araştırma bulgularına göre; özel eğitim öğretmenlerinin, sınıflarında çeşitli materyallerle yazıca zengin bir ortam oluşturmaya çalıştıkları anlaşılmıştır. Katılımcıların, sınıflarında yazıca zenginleştirilmiş çeşitli oyunlarla oyun oynamayı tercih ettikleri görülmüştür. Öğretmenlerin alfabe bilgisi çalışmalarında öğrenciye materyal çeşitliliği sunarak öğretimi gerçekleştirdiği ve sınıflarında oyun temelli öğretimlere yer verdikleri; bu çalışmaları yaparken en çok pratik yapma fırsatları, ipucu sunma ve pekiştireç kullanımı üzerinde durdukları görülmüştür. Öğretmenlerin fonolojik farkındalık üzerine en çok sesi hissettirme, sesin yeri ve kafiyeyi fark etme üzerine çalışmalar yaptıkları ve bu çalışmaları yaparken öğrenciye en çok pratik yapma fırsatı sunma, model olma ve ipucu kullanımına dikkat ettikleri görülmüştür. Katılımcıların öğrencilerde yazı farkındalığını geliştirmeye, çevresel bası ile öğrencilerde yazıya ve yazının taşıdığı anlama vurgu yapmaya çalıştıkları görülmüştür. Öğretmenlerin filizlenen yazma gelişim evrelerini baz alarak çalışmalar yapmaya çalıştıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin en çok etkileşimli hikaye okuma kısmında etkinlikler yaptıkları; kitabın fiziksel ve içerik özelliklerine dikkat ettikleri; öğrenciyi etkinliğe aktif olarak katmaya çalıştıkları, kitaptaki sözcüklere, harflere, yazılara dikkat çekmek için bası referanslama davranışlarını kullandıkları görülmüştür. Katılımcılar, öğrenci bir şey yazdırmak istediğinde öğrencinin söylediklerini yazdıkları görülmüştür. Öğretmenler teknoloji kullanımıyla çocuğun verimli ve keyifli bir öğretim süreci geçirdiğini belirtmişlerdir. Araştırma sonuçları kapsamında uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.