Basım Endüstrisinde Sürdürülebilirlik Yaklaşımı: Karton Etiket Üretimi Üzerine Bir Çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Basım Teknolojileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TANJU ÇAĞLAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Arif Özcan

Eş Danışman: Gülşah Yılan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanayi devrimi ile başlayıp devam eden süreçte dünya, iklim değişimlerinin yaşandığı, doğal yaşam koşullarının değiştiği yeni bir döneme girmiştir. Çevreciler, işletmelerin ve tüketicilerin karbon emisyonları ile küresel ısınma üzerindeki etkilerini sorgulamakta ve iklim değişimlerini doğanın insanlığa bir uyarısı olarak görmektedirler. Tükenmekte olan kaynaklar ile başlayan çevresel sorunlar öngörülemeyen birtakım problemlerin doğmasına yol açmıştır. Her endüstri kullandığı petrol ürününe karşı bir alternatif aramakta ve yenilenemeyen petrol bazlı ürünlerden uzaklaşmaktadır. Basım endüstrisinde ise sürdürülebilirlik, bir tesisin, ürünün, sürecin tüm yönlerini kapsayan bütüncül bir yaklaşım olarak yalnızca çevre için olumlu değişikliklerle sınırlı kalmayıp, çalışanların sağlık ve güvenliğini tüm iş kanunları ile birlikte korumayı hedeflemektedir. Basım endüstrisindeki birçok matbaa, tüketici ve markaların talepleri doğrultusunda sürdürülebilirlik konusunu misyon edinip, sürdürülebilir üretim yaklaşımı üzerine çalışmalar yapmaktadır. Bu tez çalışmasında, basım endüstrisinde ofset baskı tekniği ile üretilen bir ürün olan karton etiketin, üretiminde kullanılan kâğıt ve mürekkep gibi temel hammaddelerin, üretimden tüketime ve sonrasında geri dönüşüme kadar giden yolculuğunda doğaya bıraktığı toplam sera gazı emisyonunun birim karbondioksit cinsinden miktarı olan karbon ayak izi, ekonomik maliyeti, üretim tekniklerinin özellikleri incelenerek bir tez çalışması yürütülmüştür. Bulunan veriler üzerinden bir program ile çok değişkenli karar verme metodu ile sürdürülebilirlik skorları hesaplanmıştır. Birden fazla türde kâğıt, mürekkep gibi farklı hammaddeler dikkate alınarak aralarından hangi kombinasyonun daha sürdürülebilir olduğu sayısal olarak hesaplanmış ve optimum üretim yöntemi belirlenmiştir.