Soğuk savaş döneminde algı yönetimi ve haber-propaganda ilişkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLHAN APAK

Danışman: Mehmet Özçağlayan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kitle iletişim araçlarının algılama sürecine etki etmesi neticesinde, gerçeklik algısının değişebildiği görülmektedir. Dolayısıyla, bu araçlarda yer alan haberlerin başlıca kaynağı olma gücünü elinde bulunduran iktidarlar, propaganda ve algı yönetimi çalışmalarıyla mesajlarını hedef kitleye iletebilmekte, amaca yönelik olarak hedef kitlenin algısını da etkileyebilmektedirler. Bu çalışma ile amaç, Soğuk Savaş döneminde haberin nasıl propaganda ve algı yönetimi aracı olarak kullanıldığını ortaya koymaktır. Çalışmada, Norman Fairclough'un eleştirel söylem çözümlemesi yönteminden yararlanılarak, The New York Times ve The Washington Post gazetelerinin Soğuk Savaş döneminde yayımlamış oldukları antikomünist haberler analiz edilmiştir. Bu analizler ışığında, Soğuk Savaş döneminde, anti-komünist bir algı oluşturma amacıyla haberde ve haber içeriğinde propaganda unsurunun yaygın olarak kullanılmış olduğu tespit edilmiştir. İncelenen haberlerden yola çıkarak, gerçek Soğuk Savaş amaçları açığa vurulmadan, toplumda korku yaratılarak rıza üretiminin gerçekleştirilmesinde Amerikan basınının bir araç olarak kullanıldığı görülmüştür. Türkiye'de ise antikomünizm, Amerikan propagandasının da etkisi ile gerekli yanılsamaların ve Soğuk Savaş imgelerinin yaratıldığı; hemen her kesimin kendi varlığını iktidarlar nezdinde görünür kılabildiği bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.