Öğrendiğini anlat yöntemiyle verilen hasta eğitiminin kemoterapi semptomlarını yönetme ve yaşam kalitesine etkisi-randomize kontrollü çalışma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BELKIS GÜLLÜ GÜCÜYENER

Danışman: Bilgi Gülseven Karabacak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, kemoterapi semptomlarının yönetilmesinde ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde Öğrendiğini Anlat (Teach-Back) yönteminin etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Haziran 2022 ve Mayıs 2023 tarihleri arasında kemoterapi alan 80 hasta ile tek merkezli, randomize kontrollü bir çalışma yürütüldü. Girişim grubundaki hastalara Öğrendiğini Anlat yöntemi kullanılarak kemoterapi süreci hakkında eğitim verilirken, kontrol grubundakilere standart eğitim verildi. Veriler Katılımcı Bilgi Formu, Edmonton Semptom Değerlendirme Ölçeği ve EQ-5D Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Tüm testler için istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Her iki grupta da EQ-5D skorları kemoterapi kür sayısı ile artarak yaşam kalitesi üzerinde olumsuz bir etkiye işaret etti. Ancak bu artış girişim grubunda daha azdı. Kür sayısı arttıkça, girişim grubu Edmonton Semptom Değerlendirme Ölçeği'nden kontrol grubuna kıyasla daha düşük puan aldı. Sonuç: Çalışmanın sonuçları, hasta eğitiminde Öğrendiğini Anlat yönteminin kullanılmasının kemoterapiye bağlı semptomların yönetiminde ve genel yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde etkili olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Öğrendiğini Anlat yöntemi, semptom, kemoterapi, yaşam kalitesi, hemşirelik.