Makine Öğrenimi Yönteminin Hat Dengelemenin Geliştirilmesi Üzerine Etkisi: Hazır Giyim Sektöründe Bir Vaka Çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Tekstil Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANBERK ELMALI
Danışman: Özge Ural
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hazır giyim sektöründe, montaj işleminin yapılabilmesi için öncelikle ilgili ürünü oluşturacak her bir operasyonun belirlenmesi gerekmektedir. Belirlenen operasyonlar, gerekli olan işlem önceliklerine göre iş istasyonlarına atanmaktadır. Operasyonlara ilgili operatörlerin atanması ile birlikte oluşturulan sistem, "montaj hattı" olarak adlandırılmaktadır. Geleneksel yöntemler ile montaj hattı oluşturulduğu zaman operasyonlara yeterli sayıda operatör atanmadığı durumlarda hat üzerinde, dar boğaz oluşumu gibi bazı problemler ortaya çıkmaktadır. Montaj hattında dar boğazların meydana gelmesinde birçok faktör rol oynamaktadır. Bu faktörlerden en yaygın olanları; yetersiz iş istasyonu atanması, iş istasyonlarına yetersiz operatör atanması, hat üzerinde malzeme akış yönünün doğru planlanmaması, atanan operatörlerin operasyonu yapabilecek yeterlilikte olmaması, operasyonlar için hedeflenen sürenin ilgili mühendisler tarafından doğru saptanamaması vb. olarak sıralanabilir. Bu faktörler montaj hattı üzerinde istenmeyen sorunlara yol açabilmektedir. Geleneksel hat oluşturma yöntemlerinde dar boğazlar gibi bazı olumsuz durumlar dışında, yeni üretilecek ürünler için yeniden hesapların yapılması, hattın baştan düzeltilmesi vb. durumlar işletmelerin çok fazla zaman kaybetmesine yol açacaktır. Hattın tekrar oluşturulmasındaki zaman kaybı, üretim esnasında dar boğazların oluşması ve uygun operatörlerin istasyonlara atanmaması hem verimlilik hem de kalite kayıplarına sebep olmaktadır. Montaj hattı dengeleme işleminde operasyon sürelerinin, çevrim süresine yakın olması hedeflenmektedir. Operatörlerin, ürünü makine üzerinde tamamlama süreleri ortalama olarak bellidir ancak malzemeyi alışı-bırakışı sırasında harcanan süreler ve planlı olmayan duruşlar ile birlikte operatörlerin performanslarının etkisi kritik bir parametre olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, tespit edilen operasyonel bazda performansı yakın olan çalışanların iş istasyonlarına atanması ile çevrim süresinin azaltılması, üretim verimliliğinin artırılması ve montaj hattının dengelenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada, operasyon sürelerinin belirlenmesi ve operatör performanslarının analiz edilerek montaj hattına atanmasında kronometre ve DTW-SAX yazılımı olmak üzere 2 ayrı sistem üzerinde kıyaslama yapıldı. Çalışmada kullanılan DTW-SAX yazılımı birçok noktada kronometre sistemine göre üstünlük sağladı. Hazır giyim sektöründe son yıllarda ön plana çıkan yenilikçi montaj hattı dengeleme yaklaşımları ile hatta operatör atama, çalışanların performansını geliştirme ve dengelemede meydana gelen problemlerin çözümü incelenecektir. Çalışma hazır giyim üretimi yapan A ve işletmeye dijital yazılım desteği veren B işletmesinin katkılarıyla gerçekleştirilmiştir.