AN ESSAY ON THE IMPACT OF VIDEO ASSISTANT REFEREE (VAR) ON HOME BIAS: THE CASE OF TURKISH SUPER LEAGUE
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: METEHAN DEMİRCİ
Danışman: Sadullah Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Türkiye Süper Ligi'nde (TSL) Video Yardımcı Hakem (VAR) uygulamasının ev sahibi kayırılması açısından etkisini incelemektedir. Araştırma, Türk futbolunun en üst kademesi olan TSL'de ev sahibi avantajı (ev sahibi kayırılması) sorununa odaklanacak. Her türlü ev sahibi kayırılmasını ve hakem hatasını en aza indirmek amacıyla, Video Yardımcı Hakem (VAR) dünya çapındaki profesyonel futbol liglerinde tanıtıldı ve dünya çapındaki profesyonel liglerin çoğunda resmi olarak uygulandı. VAR sistemi, 2018-19 sezonunun başından beri TSL'de resmi olarak kullanılıyor. VAR'ın ev sahibi kayırılmasını azaltıp azaltmadığını görmek için VAR öncesi ve VAR sezonlarını analiz ettik ve karşılaştırdık. Türkiye Süper Ligine ilişkin verilerimiz VAR öncesi dönem ve esas olarak çalışmamızın merkezini oluşturacak VAR dönemi olmak üzere iki farklı döneme sahiptir. 2012/13 sezonundan 2017/18 sezonuna kadar VAR öncesi dönemi, 2018/19 sezonundan 2023/24 sezonunun ilk yarısının sonuna kadar ise VAR dönemini belirledik. VAR'ın dışında, seyahat yorgunluğu, tribün yoğunluğu ve hakem kararları gibi ev sahibi kayırılmasını potansiyel olarak etkileyebilecek diğer belirleyicileri de dikkate aldık. Her iki döneme ait verileri toplamak için Transfermarkt.com ve Google'ı kullandık. Bu çalışma, ev sahibi takımın galibiyetleri, deplasmandaki kırmızı kartlar vb. gibi değişkenler arasında karşılaştırma yapmak için t-testlerini kullandı ve hangi faktörlerin ev sahibi kayırılması düzeyini azalttığına ilişkin ilişkileri bulmak için panel veri analizini kullandı. Futbolda ev sahibi kayırılması sorunu, TSL analizleri de dahil olmak üzere yıllar boyunca iyi bir şekilde araştırıldı, ancak VAR'ın getirilmesi ve uygulanması, ev sahibi kayırılmasında dikkate alınması gereken yolu değiştirdi. Dolayısıyla VAR uygulaması oldukça yeni olduğundan VAR ile ilgili yapılmış çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Bu anlamda, çalışma muhtemelen TSL için video yardımcı hakem (VAR) sistemini içeren ev sahibi kayırılması konusunda ilk olacak ve dolayısıyla TSL analizlerini içeren önceki ev sahibi kayırılması çalışmaları ile karşılaştırıldığında daha modern bir çalışma olacaktır. Çalışmadan elde ettiğimiz bulgular, VAR döneminde ev sahibi kayırılması oranının önemli ölçüde azaldığını ve VAR'ın hakem kararlarındaki desteğinin, deplasman takımının maçları kazanmasına kesinlikle yardımcı olduğunu gösteriyor. Ancak VAR'ın yardımıyla verilen her hakem kararı deplasman takımlarının lehine olmadı. COVID-19 salgını, VAR döneminde gerçekleştiğinden beri bulgularımıza bir dereceye kadar katkıda bulunmuş olabilir, ancak COVID-19 salgınının sonuçlarımız üzerinde ne kadar etkili olduğunu ileriki çalışmalar gösterecek.