Türkiye'de kooperatif okulların ekosistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERİVAN VARGÜN
Danışman: Ata Özdemirci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Türkiye'de ebeveyn işbirliğinin sahibi olduğu kooperatif okullarının yönetim ve organizasyon yapısı, finansal sürdürülebilirliği, kuruluş ve yönetimdeki işleyiş deneyimlerinin nasıl gerçekleştiği, kooperatif okullarının paydaşlar tarafından nasıl algılandığı, inovasyon ve motivasyonlarını araştırmaya odaklanmıştır. Bu çalışma için seçilen kooperatif okullar; Renkli Orman Ana Okulu ve İlkokulu (İzmir), Koşan Kaplumbağa Anaokulu (İstanbul), Meraklı Kedi İlk Okulu (Ankara), Her Çocuk Bir Evren Yuva (İstanbul) okullarıdır. Bu çalışma için araştırmaya dahil edilen diğer okullar ise; ebeveyn işbirlikçi, kooperatif bir yapı ile kurulan ancak tüzel kişiliğini dernek üzerine kurmuş olan İmece Çocuk Bahçesi (Bodrum) ve Küçük Kara Balıklar Anaokulu (İstanbul) okullarıdır. Okulların misyonu ticari çıkardan uzak durmak ve ebeveyn işbirlikçi yapıda olmaktır. Bu çalışma açıklayıcı nitel durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Veriler öğretmenlerle görüşmeler, yöneticiler ile görüşmeler, okulların gözlemlenmesi ve mevcut belgelerle toplanmıştır. Veriler tümevarım içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular; aynı kurumsal alanda faaliyet gösteren bu kooperatif okullarının birbirlerini gözlemledikleri, benzer yapıları ve yönetim organizasyonları ürettikleri söylenebilmektedir. Kooperatif okulların temel özelliklerinin ebeveyn işbirliği, topluluk duygusu, alternatif eğitim ve ekolojik perspektif temaları olduğu saptanmıştır. Okulların özgün örgüt kültürleri olduğu, hiyerarşik değil yatay ilişkiler kurdukları ve demokrasiye önem verdikleri, ortak karar aldıkları, okulun işlerini ebeveynlerin katılımı ile oluşturulan komisyonların yürüttüğü, şiddetsiz iletişim dilini kullanmaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Özgün finansmanları olduğu tespit edilen okullar, sürdürülebilirliklerini ebeveynlerin maddi katkısı ve kaynak geliştirme yöntemleri ile sağladıkları tespit edilmiş olup büyüme hedefleri olduğu gözlemlenmiştir. Paydaşların kooperatif okulu tercih etme nedenleri; çocukları olması, alternatif eğitim yöntemlerin uygulanması ve okulun kar amacı gütmüyor olması olarak saptanmıştır. Okullarda, eğitimcilerin özerk olması isteğine rastlanmıştır. Zorluklar; akademik kaygı, kuruluş zorlukları, örnek rol model bir kooperatif okulun olmaması olarak tespit edilmiş olup deneyimlerden yola çıkılarak üretilen çözüm önerileri saptanmıştır.