Petrol Fiyatlarındaki Değişmelere Karşı Risk Yönetiminde Bir Uygulama: Azerbaycan Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tofig Ismayilov
Danışman: Sibel Yılmaz Türkmen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda dünya petrol fiyatlarındaki değişimler petrol üreticilerini sarsmaktadır. Petrole bağımlı ekonomileri olan ülkelerin petrol dışı sektörlere kayması ve petrolün yerine geçecek ürünleri üretmesi riskten tamamen arınmanın en iyi yöntemidir. Bu çalışmada bu süreç içerisinde çıkabilecek petrol risklerinin etkisini en aza indirmek için alternatif bir uygulama, fon kurulmuştur. Kurulan fonun Azerbaycan ekonomisi için nasıl sonuç verdiği hesaplanmıştır. Fon için dünya ekonomilerindeki endeksler, tahviller, bazı hisse senetleri ele alınarak Brent petrolle(Brent Crude Oil) korelasyonu hesaplanmıştır. Fona alınacak enstrümanların petrolle anlamlı negatif korelasyonda olmalarına dikkat edilmiştir. Hesaplamalar sonucu fonda dünyanın en önde gelen 10 endeksi enstrüman olarak seçilmiştir. Daha sonra bunlardan oluşan fonun varyansı ve standart sapması hesaplanmıştır. Çeşitlendirme ve ağırlıklandırma yapılarak en yüksek getiri ve en az risk faktörüne dikkat edilmiştir. En sonda basit doğrusal regresyon yapılarak, matamatiksel göstergelerin geleceğe yönelik yatırım yapılıp yapılamayacağı araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, 2010-2017 yılı içerisinde petrolle dünyanın en büyük endekslerinden olan 10 endeks negatif anlamlı korelasyondadır. Aynı zamanda bu 10 endeksten oluşturulan fonun seçilen ağırlıkları itibari ile değişim katsayısı yani %1`lik getiri karşısında %0.5575 gibi bir değerde risk içerdiği sonucuna varılmıştır. Petrol fiyatlarının yükselişe geçtiği 2009 sonrası Azerbaycan`ın elde ettiği petrol gelirleri ile bahsi geçen fona yatırım yaptığında, petrol riksine karşı korunma sağlayabileceği ve bu durumda 2015 yılında yaşadığı krizin önüne geçilebileceği, 11.3 milyar dolarlık dış ödemeler bilançosu açığını tamamen kapatabileceği bulgularına ulaşılmıştır.