Hemşirelerin Hümanist Davranma Becerileri ile Yapay Zekaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMRA NURKALEM
Danışman: Bilgi Gülseven Karabacak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezin Başlığı: Hemşirelerin Hümanist Davranma Becerileri ile Yapay Zekaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki Öğrencinin Adı Soyadı: Semra Nurkalem Danışmanın Adı Soyadı: Dr. Öğr. Üyesi Bilgi Gülseven Karabacak Programın Adı: Hemşirelik Yüksek Lisans Programı Amaç: Bu çalışmanın amacı hemşirelerin hemşirelik uygulamalarında hümanist davranma becerileri ile yapay zekaya yönelik genel tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma İstanbul ilinde bir eğitim ve araştırma hastanesinde 16.8.2024-16.10.2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Evreni araştırmanın yapıldığı hastanede çalışan 542 hemşire örneklemi ise 343 hemşire oluşturdu. Veri toplanmasında "Kişi Tanıtım Formu", "Hemşirelik Uygulamalarında Hümanist Davranma Becerisi Ölçeği", "Yapay Zekaya Yönelik Genel Tutum Ölçeği" kullanıldı. Veriler yüz yüze görüşülerek öz bildirim yöntemi ile toplandı. Bulgular: Hemşirelerin hümanist davranma beceri düzeyleri ile yapay zekaya yönelik genel tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,05). Sorumlu hemşirelik pozisyonunun (B=0,66; p=0,002), ameliyathane (B=1,20; p<0,001) ve ayaktan tanı tedavi dışında bir birimde çalışma durumunun (B=0,39; p=0,003) hemşirelik uygulamalarında hümanist davranma becerisini olumlu; bilgisizlik nedeniyle olumsuz yapay zekâ tutumunun (B=-0,29; p=0,013) ise olumsuz yönde etkilediği saptandı. Lisans ve üzeri eğitim düzeyine sahip olma (B=0,409; p=0,012) ile hasta bakımına yeterli vakit ayıramama düşüncesinin (B=0,214; p=0,041) pozitif yapay zekâ tutumunu arttırdığı; yapay zekâ ürünlerinin yönetilemeyeceği (B=-0.298; p=0,010) ve yapay zekâ teknolojilerini öğrenmenin zor olduğu düşüncelerinin (B=-0,319; p=0,029) ise pozitif yapay zekâ tutumunu azalttığı belirlendi. Yapay zekayı gelişme ve ilerleme olarak görme (B=-0,406; p=0,025) ve yapay zekanın bağımlılığa neden olacağı düşüncelerinin (B=-0,291; p=0,011) negatif yapay zekâ tutumunu arttıran bağımsız değişkenler olduğu saptandı. Sonuç: Hemşirelerin yapay zekâya dair çeşitli endişe ve kaygıları olduğu, yapay zekâya yönelik tutumları ile hümanist davranış becerileri arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığı sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, yapay zekâ, hümanizm, sağlıkta dijitalleşme, tutum