Sinemada Anlatı Kuramı: Pelin Esmer Sinemasında Anlatı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM YAVUZ
Danışman: Meliha Elif Demoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sinema sanatının diğer sanat dallarından farklı, kendine özgü bir anlatı yapısı ve grameri vardır. Çünkü en temelde tek bir anlatı formundan ortaya çıkmaz ve görsel, işitsel, metinsel tüm anlatı formlarını içinde barındırır. Bu yüzden anlatı yapısı tüm bu formların birlikteliği ve anlamlı bir şekilde bir araya gelmesiyle oluşur. Anlatıyı oluşturan temel ögeler zaman, uzam, karakter, eylemler, olaylar, çatışma, neden sonuç ilişkisi, anlatıcının konumu ve alımlayıcının konumu olarak belirlenmiştir. Fakat sinemasal anlatı incelendiğinde bu ögelere kameranın bakış açısı da eklenmelidir. Çünkü diğer sanat dallarından farklı olarak kameranın varlığı filmin anlatı yapısını değiştiren ve belirleyen bir konumda olabilir. Bu çalışmada, bir kuram halini alan anlatı kavramı incelenecek ve sinema sanatında anlatıbilimin nasıl geliştirildiği üzerinde durulacaktır. Yeni Türkiye Sineması'nın ödüllü yönetmenlerinden Pelin Esmer'in filmleri bu çalışmanın örneklemeni oluşturacak ve filmografisinde yer alan altı filmi Koleksiyoncu (2002), Oyun (2005), 11'e 10 Kala (2009), Gözetleme Kulesi (2012), İşe Yarar Bir Şey (2017) ve Kraliçe Lear (2019) bu çalışmada incelenecek filmlerdir. Pelin Esmer filmlerine bakıldığında filmlerinin üçünün kurmaca, üçünün belgesel tarzda çekildiği görülür. Fakat kurmaca filmleri de dahil olmak üzere sinemasında gerçekliği olgusu ön plana çıkmaktadır. Gerçekliğiön plana çıkarmak adına yaptığı tüm anlatısal özelliklerin yanı sıra belgesel tarzda çektiği filmlerinde anlatıları birbirine bağlayışı bakımından kurmaca tarzdan etkilendiği görülmektedir. Aynı zamanda kurmaca filmlerinde de kamerayı kullanımında belgesel etkiler dikkat çekmektedir. Pelin Esmer Sineması incelendiğinde kurmaca ve belgesel arasında bir yerde durduğu söylenebilir ve bu tezde bunu ortaya çıkaran yapılar anlatıbilimsel olarak incelenmektedir. Anahtar Kelimeler: Anlatı, Sinemada Anlatı, Anlatı Kuramı, Pelin Esmer, Pelin Esmer Sineması