Kemik kanserine yönelik cisplatin ve kızılcık bitkisiyle güçlendirilmiş gelma/hap içerikli doku iskelesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL TİRYAKİ
Danışman: AYŞE CEREN ÇALIKOĞLU KOYUNCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, kemik kanseri tedavisinde biyomimetik doku iskelelerinin kullanımı üzerine bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, kemik rejenerasyonunu destekleyen ve aynı zamanda kanser tedavisinde etkili olan bir hibrid doku iskelesi geliştirmektir. Bu bağlamda, metakrilatlanmış jelatin (GelMA) ve hidroksiapatit (Hap) temelli iskelelere, cisplatin ve kızılcık ekstraktı yüklenmiştir. İskelenin mekanik dayanımı, biyouyumluluğu, antikanser ve antioksidan özellikleri detaylı şekilde analiz edilmiştir. İlk olarak, GelMA/Hap bazlı içeiğinde cisplatin ve kızılcık ekstraktı yüklü doku iskeleleri, Digital Light Processing (DLP) teknolojisi kullanılarak 3B baskı yöntemiyle üretilmiştir. İskelelerin kontrollü ilaç salım kapasitesi, ilaç salım kinetikleri ve biyobozunur yapıları in vitro deneylerle değerlendirilmiştir. Cisplatin ve kızılcık ekstraktının yarı maksimal inhibitör konsantrasyon (IC50) değerleri belirlenmiş ve bu ajanların hücre canlılığı üzerindeki etkileri hücre canlılık testi Methylthiazolyldiphenyl Tetrazolium (MTT) testi ile analiz edilmiştir. İskelenin karakterizasyonu; taramalı elektron mikroskobu (SEM), Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) ve diferansiyel taramalı kalorimetri (DSC) yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, mekanik testler ile iskelelerin kemik dokusuna uygun elastikiyet ve dayanım gösterdiği kanıtlanmıştır. Hücresel analizlerde insan fetal osteoblast (hFOB) hücreleri kullanılmış ve iskelenin osteoblast proliferasyonunu ve osteojenik farklılaşmayı teşvik ettiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen GelMA/Hap bazlı içeriğinde farklı miktarlarda cisplatin ilacı ve kızılcık ekstraktı bulunan doku iskelelerinin kemik kanseri tedavisinde umut vaat eden bir yöntem olduğu görülmüştür. Kontrollü ilaç salımı ve rejeneratif özellikler bir araya getirilerek hem kemoterapötik hem de osteojenik destek sağlayan bir sistem elde edilmiştir. Bu hibrid doku iskelesi hem kanser tedavisi hem de kemik dokusu yenilenmesi için klinik uygulamalar açısından önemli bir potansiyele sahiptir