Marmaray sinyalizasyon sistemleri ve anklaşman sisteminin SCADA ile simülasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜLEYMAN KARAYANIK

Danışman: AHMET FEVZİ BABA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde şehirlerdeki nüfus artışına bağlı olarak ulaşımın daha kısa sürede yapılabilmesi büyük önem taşımaktadır. Demiryolunun emniyetli, hızlı ve daha fazla yolcu, yük taşınabilmesi nedeniyle taşımacılıktaki oranı günden güne artmaktadır. Demiryolu taşımacılığında hedef kazaları önlemektir. Bu nedenle sinyalizasyon sistemleri geliştirilmiştir. Bir yerden diğer bir yere emniyetli, hızlı ve kesintisiz gidebilmek için sinyalizasyon sistemlerinden yararlanılmaktadır. Avrupa Birliği ülkeleri arasında trenlerin kesintisiz gidebilmeleri için ERTMS ( European Train Management System ) adı altında ortak bir sistem ve bu sistem içerisinde de ETCS ( European Train Control System ) olarak adlandırılan bir alt sistem kurulması kararlaştırılmıştır. Bu sayede trenlerin üzerinde bulunan araçüstü ekipmanlar diğer ülkelerdeki sinyalizasyon sistemi tarafından tanınabilecektir. Ülkemiz de Avrupa Birliği'ne aday olduğundan dolayı yüksek hızlı tren hatlarında ERTMS/ETCS sistemi kullanılmaktadır. Marmaray'ın işletmeciliğe açılmasıyla banliyö hatlarında ilk defa yeni bir sistem kullanılmıştır. CBTC (Communication Based Train Control) olarak adlandırılan bu sisteme göre trenler fren mesafesinde birbirlerini takip edebilmektedir. Bu sayede bir fiziksel blok içerisinde birden fazla tren bulunabilir. Bu çalışmada sinyalizasyon sistemlerinin tarihsel gelişimine değinilmiştir. Sinyalizasyon sisteminin ekipmanları açıklanmıştır. Ayrıca Marmaray Projesinde birlikte uygulanan ERTMS ve CBTC sistemlerinin detayları verilmiştir. Anklaşman sistemi mitsubishi PLC (Programmable Logic Control) ile programlanmış ve HMI (Human Machine Interface) programı ile simülasyonu yapılmıştır. Bu çalışmadaki bilgilerden yararlanılarak TCDD bakım personeline sinyalizasyon ve simülasyon eğitimi verilmiştir.