Blockchain Entegrasyonu ile Kara Para Aklama ve Terörün Finansmanın Engellenmesinin Türkiye Üzerindeki Sosyo ve Makro Ekonomik Etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ANIL ÇİÇEK

Danışman: Oğuzhan Göksel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

II. Dünya Savaşından sonra ülkeler arasında başlayan soğuk savaş dönemiyle ülkeler içerisinde doğrudan veya dolaylı olarak desteklenen terör örgütleri oluşmuştur. Özellikle gelişmekte olan veya ekonomisi zayıf olan ülkeler bu terör örgütleri tarafından yoğun terör eylemlerine maruz kalmaktadır. Gerçekleşen terör eylemleri ülke içerisinde korku, şiddet ve baskı ortamı oluşturmaktadır. Bu kaos ortamı içerisinde ülkedeki halkın eğitimi, gelişimi ve refahı olumsuz etkilenmektedir. Orta doğunun yoğun terör saldırılarına en fazla maruz kalan ülkelerden biri olan Türkiye kırılgan ekonomik yapısıyla terör ile mücadele de yoğun çaba sarf etmektedir. Kara para aklama ile kayıt dışı ekonominin fazla olduğu ülkemizde teröre sağlanan finansmanlar yoğun terör saldırılarını da beraberinde getirmektedir. Kara para aklama ve terör eylemleri sonucunda piyasalar olumsuz etkilenmekte olup sosyo ve makro ekonomik verileri olumsuz görünüm sergilemektedir. Terör eylemlerinde kara para aklama ve terörünün finansmanın ortak bileşkesi paradır. Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla etkili bir şekilde mücadele ederek etkin bir ekonomi ve güvenli bir toplum oluşmasına katkıda bulunan görevi ülkemizde MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) tarafınca yürütülmektedir. Mali Suçları Araştırma Kurulu misyonuna göre aklama ve terörün finansmanı suçlarının önlenmesi ve tespitine yönelik olarak; politika oluşturulması ve düzenleme yapılmasına katkıda bulunmak, hızlı ve güvenilir bir şekilde bilgi toplamak ve analiz etmek, araştırma ve inceleme yapmak, elde edilen bilgi ve sonuçları ilgili makamlara iletmektir. Kara para aklama ve terörün finansmanın engellenmesinde için finansal alandaki gerçekleştirilmek istenen veya gerçekleştirilen işlemlere dair yükümlü tarafından talep edilen bilgi ve belgeler işlemlerin kontrolü için büyük önem arz etmektedir. Her türlü bankacılık işlemleri ve gerçek/tüzel kimlik tespiti için talep edilen bilgi ve belgelerin hızlı erişilebilir, şeffaf, güvenilir, dağıtık defter yapısıyla değiştirilemez ve teyit edilebilir olması gerekmektedir. 2008 yılında adından ilk kez bahsedilen Bitcoin ile popülerleşen blok zinciri teknolojisi aslında Bitcoin'den daha fazlası olduğunu kullanılan sektör ve alanlar ile göstermiştir. Blok zincirinin özellikle kullanılan akıllı sözleşmeler, dijital para birimi, güvenlik ve kayıt saklama alalarında kullanılmasının merkeziyetsiz ağlar, şeffaf, güvenilir ve dağıtık yapısı ile gerçekleştirmesi. Kara para aklama ve terörün finansmanın engellenmesindeki paranın kaynağı, işlemlerinin izini sürülmesi, müşteri tanımlama esnasındaki kimlik tespitinin bilgi ve belgelere hızlı erişimi araştırılmıştır. İlgili araştırmalar sonucunda bu çalışmada Blockchain entegrasyonu ile kara para aklama ve terörün finansmanın engellenmesinin Türkiye üzerindeki sosyo ve makro ekonomik etkileri incelenmiştir.