Pendik bölgesinde aile sağlığı merkezlerinde kayıtlı kırk yaş üstü erişkinlerde olası obstrüktif uyku apne prevalansı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENEM BUĞDAYCI
Danışman: MEHMET AKMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: En belirgin semptomları uykuda apne, hipopne, horlama ile gün içinde uykululuk hali olan obstrüktif uyku apne sendromu, çok çeşitli ve ciddi komplikasyonları olan, ancak altın standart tanı yöntemi olan polisomnografiye özellikle birinci basamak ortamında ulaşım güçlüğü nedeniyle tanısı görece zor olan bir hastalıktır. Amaç 1: Çalışmanın birincil amacı Pendik ilçesinde Berlin anketi kullanılarak olası OUAS tanısı alan hasta prevalansını tespit etmektir. Amaç 2: Çalışmanın ikincil amacı ise STOP-BANG anketinin Berlin anketiyle tutarlılığını belirlemektir. Yöntem: Topluma dayalı olası OUAS sıklığı %37,5 olarak kabul edildiğinde, araştırma evrenini % 95 güven düzeyi , % 3 örneklem hata payı ile temsil edebilmek için ulaşmamız gereken rakam 996'dir. Ulaşılan kişilerin çalışmaya katılmayı kabul etme oranının %75 olabileceği öngörüsüyle en az 1328 kişinin çalışmaya dâhil edilmesi planlandı. Pendik bölgesinde birinci basamakta görevli 157 aile hekimiyle görüşüldü ve kayıtlarını bize açan 139 aile hekiminin 40 yaş üstü kişi kayıtlarından randomize sayılar tablosu kullanılarak 9 kişi seçildi. Seçilen kişilere telefonla ulaşılarak Berlin ve STOP-BANG anketi ile risk faktörleri ve semptom sorgusu yapıldı. Bulgular: Beş yüz üç kişinin cevapladığı Berlin anketi sonuçlarına göre Pendik bölgesinde olası OUAS prevalansı %35,8 olarak saptanırken, daha az kişinin (n=241) cevap vermiş olduğu STOP-BANG ölçeğine göre olası OUAS prevalansı %49,6'dır. Her iki anketi yanıtlayanların (n=241) %34,4'ü her iki ankete göre yüksek riskli bulundu. İki anket %23,2 hastada farklı sonuç verdi ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı idi. Berlin anketine göre yüksek riskli olan grupta obezite (p<0,01), hipertansiyon (p<0,01), üst solunum yollarında anatomik bozukluk (p<0,05), ağız kuruluğu ile uyanma (p<0,01) ve geniş boyun çevresi (p<0,05) düşük riskli gruba göre daha sık görüldü. Ayrıca 50 yaş ve üzerinde uyku apnesi riski anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.01). STOP-BANG anketine göre yüksek riskli olan grupta obezite (p<0,001), alkol (p<0,05), üst solunum yollarında anatomik bozukluk (p<0,05), ağız kuruluğu ile uyanma (p<0,05), sabah olan baş ağrısı (p<0,01) ve solunum güçlüğü ile uyanma (p<0,001) düşük riskli gruba göre daha sık görüldü. Backward lojistik regresyon analizi yapıldığında Berlin anketine göre uyku apne riskini boyun çevresinin 40cm üzerinde olması 2,36 kat, yaşın 50'nin üzerinde olması ise 1,78 kat arttırmaktadır. Sonuç: Çalışmamızda Pendik bölgesinde her üç kişiden birisi olası OUAS tanısı almıştır. OUAS ciddi komplikasyonları nedeniyle önemli bir sağlık sorunudur. Bu noktada aile hekimlerinin görevi hastalarında OUAS semptom ve risk faktörlerini sorgulayarak OUAS açısından yüksek riskli hastaları tespit etmektir. Aile hekimlerinin altın standart tanı testi olan polisomnografiye ulaşmasının görece zorluğu nedeniyle birinci basamakta tarama testi olarak kullanılabilecek güvenilir bir araca ihtiyaç vardır. Çalışmamızda kullandığımız Berlin ve STOP BANG anketleri birinci basamakta kullanım açısından ümit vaat etmekle birlikte kendi aralarında uyumlu bulunmamışlardır. Birinci basamakta kullanılabilecek spesifitesi yüksek bir tarama aracı geliştirmek için polisomnografi ile karşılaştırmalı araştırmalara ihtiyaç vardır.