1980 Sonrası Türk Romanında Güvenilmez Anlatıcı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAŞAR ENES SÜSLÜ
Danışman: Mehmet Güneş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren öne çıkmaya başlayan anlatıbilim çalışmalarının genişlemesiyle birlikte bu çalışmaların ana unsurlarından biri olan anlatıcıya dair sorgulamalar da artmış, onun farklı özellikleri tartışılmaya ve teoriye konu edilmeye başlanmıştır. Bu tartışmalar sonucunda kavramsallaşan "anlatı güvenilmezliği" ya da "güvenilmez anlatıcı", temel olarak, anlatı dünyasında herhangi bir "tutarsızlık" ya da "belirsizliğin" görüldüğü durumlarda söz konusu hale gelir. 1980 sonrası Türk romanında güvenilmez anlatıcıyı ele alacak olan bu çalışmada öncelikle anlatıbilim, anlatı ve anlatıcı kavramları genel hatlarıyla izah edilmiş, konuya dair temel tartışmalar ele alınmıştır. Ardından güvenilmez anlatıcı kavramının mahiyeti, kapsamı ve tarihsel gelişimi, konuya dair temel kavramlara ve süregelen tartışmalara değinilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümü ise güvenilmez anlatıcı kavramının Türk romanındaki görünümlerine ayrılmıştır. Bu bölümde Adalet Ağaoğlu, Ayfer Tunç, Bilge Karasu, İhsan Oktay Anar, Orhan Pamuk ve Vüs'at O. Bener'in seçilen romanları dört alt başlık altında tartışılmıştır. Bu bağlamda, Kara Kitap, Beyaz Kale ve Romantik Bir Viyana Yazı romanları "Üstkurmacadan Doğan Güvenilmezlik" başlığı altında; Kılavuz ve Puslu Kıtalar Atlası romanları "Rüya-Gerçek İkileminden Doğan Güvenilmezlik" başlığı altında; Gece, Buzul Çağının Virüsü ve Suzan Defter romanları "Anlatıcı Değişiminden Doğan Güvenilmezlik" başlığı altında; Altı Ay Bir Güz ve Bay Muannit Sahtegi'nin Notları romanları "Kurmaca-Gerçek Sınırının İhlalinden Doğan Güvenilmezlik" başlığı altında ve son olarak Daha ve Karanlığın Aynasında romanları "Anlatıcının Psikolojik Durumundan Doğan Güvenilmezlik" başlığı altında incelenmiştir.