Klinik örneklerden izole edilen, yeni güncelleşen albıcans dışı candıda kökenlerinin virülans faktörlerinin ve flukonazole karşı duyarlılıklarının belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖVGÜ ÇELİK

Danışman: NİLGÜN ÇERİKÇİOĞLU

Özet:

Klinik Örneklerden İzole Edilen, Yeni Güncelleşen Albıcans Dışı Candıda Kökenlerinin Virülans Faktörlerinin ve Flukonazole Karşı Duyarlılıklarının Belirlenmesi Çalışmamız, bağışıklık sistemi zayıflamış hastalarda fırsatçı invazif kandidiyazlara yol açabilen albicans dışı nadir ve/ veya yeni güncelleşen Candida türlerinin tıbbi önemlerini belirleyebilecek bazı biyolojik özelliklerini araştırmak ve bu konuda yetersiz olan literatüre katkıda bulunabilmek amacıyla kurgulanmıştır. Buna yönelik olarak, 2002 - 2009 yılları arasında Marmara Üniversitesi Hastanesi Merkez Laboratuvarı Mikrobiyoloji Birimi’ ne gönderilen klinik örneklerden (30’ u idrar ) izole edilen 60 nadir kökenin asit proteinaz, fosfolipaz, esteraz ve sıvışık örtü (slime) üretimi araştırılmış ve flukonazole karşı duyarlılıkları incelenmiştir. Bu türler Candida lusitaniae (25), Candida intermedia (12), Candida famata (4), Candida dubliniensis (4), Candida sake (4), Candida inconspicua (2), Candida lipolytica (2), Candida pulcherrima (2), Candida utilis (2), Candida catenulata (1), Candida mellibiosica (1), Candida pelliculosa (1)’ dır. C. lusitaniae ve C. intermedia’ nın diğerlerine oranla daha fazla izole edilmiş olması hastanemiz için önemli bir veridir. Çalışılan toplam 60 kökenin %63,33’ ünde ılımlı (+), %8,33’ ünde yüksek (++) asit proteinaz; %1,66’ sında orta (++), %3,33’ ünde kuvvetli (+++) fosfolipaz; % 15 inde esteraz ve %31,67’ sinde zayıf (+), %11,66’ sında orta(++), %5’ inde kuvvetli (+++) sıvışık örtü üretimi saptanmıştır. Bu verilerin ve flukonazol duyarlılık sonuçlarının istatistiksel analizinde, anlamlı çıkan üç sonucumuz vardır. Birincisi, C. lusitaniae türüne ait kökenlerin tümü flukonazol için ≤8µg/ml (duyarlı) MİK sonucu verirken, geri kalan 35 kökenin 30’ unda (%85,7) MİK değeri ≤8µg/ml (duyarlı) bulunmuş olmasıdır ki iki grup arasındaki 5 dirençli kökene bağlı fark istatistiksel açıdan anlamlıdır (p<0.05). İkincisi, 30 adet idrar izolatının 19’ u (%63,3) sıvışık örtü üretimi açısından pozitif bulunmuş ve bu sonuç idrar dışı pozitif köken sayısıyla (10) kıyaslandığında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p<0.02). Üçüncüsü ise en sık izole edilen C. lusitainae türüne ait 25 kökenin hiçbirinde esteraz aktivitesi görülmezken, diğer türlere ait toplam 35 kökenin 9’ unda. (%25.7) esteraz aktivitesinin saptanmış olmasıdır (p<0.006). Özellikle idrar kaynaklı ve sıvışık örtü pozitif idrar izolatlarının fazlalığı, nadir türler açısından öne çıkan özellikleri olmuştur. Anahtar Kelimeler: Flukonazol, nadir Candida türleri, virülans faktörler. SUMMARY Detection of virulence factors and susceptibility against fluconazole of emerging non albicans candida strains isolated from clinical samples Our study was designed to determine some biological properties of medical importance of the rare and / or emerging non-albicans Candida species which may produce opportunistic invasive candidiasis in immunocompromised patients. For this purpose, 60 strains isolated from 60 clinical materials (30 were urine) which were sent to Marmara University Hospital, Central Laboratory, Medical Microbiology Unit between 2002-2009, were investigated for acid proteinase, phospholipase, esterase, slime production and for their susceptibilities against fluconazole. The species detected, were; Candida lusitaniae (25), Candida intermedia (12), Candida famata (4), Candida dubliniensis (4), Candida sake (4), Candida inconspicua (2), Candida lipolytica (2), Candida pulcherrima (2), Candida utilis (2), Candida catenulata (1), Candida mellibiosica (1), and Candida pelliculosa (1). High isolation rate of C. lusitaniae and C. intermedia is an important finding for our hospital. Of the 60 strains studied, in 66,33 % moderate (+), 8,33% high (++) acid proteinase; in 1,66% moderate (++), 33,3% strong (+++) phospholipase; in 15% esterase; and in 31,67% weak (+), 11,66% moderate (++), 5% strong (+++) slime production have been detected. Statistical analyses of these data and of the susceptibility results revealed three significant results. First, all of the C. lusitaniae strains were susceptible to fluconazole (≤ 8µg/ml) when 30 (85,7%) out of remaining 35 strains were also sensitive to this drug (≤ 8µg/ml) and the difference resulting from 5 resistant strains was statistically significant (p< 0.05). Second, in 19 (63,3%) out of 30 urine isolates biofilm production was positive and when this number was compared with the strains from non- urine samples (10), the difference was statistically significant (p<0.02). Third was the negative esterase activity in all of the 25 C. lusitaniae strains whereas the remaining 35 (25,7%) strains were esterase positive and the difference was significant (p<0,006). The findings concerning high number of urine samples and slime positive urine isolates were outstanding properties of those rare species. Key Words: Emerging Candida species, fluconazole, virulence factors.