Anayasanın yargıç tarafından doğrudan uygulanabilirliğinin yöntemsel aracı olarak bireysel başvuru yolu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: METİN NARİN

Danışman: Abdullah Sezer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2010 yılından itibaren hukukumuza dahil olan Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Yolunun hukukun anayasallaşmasına olan katkısı bakımından hangi aşamada olduğunu tartışmaya çalıştık. Bireysel Başvuru Yolu ile "Anayasa" bir denetim aracı olmanın ötesine evrilmekte, her olayın çözümünde başvurulabilir normlar bütünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Anayasa yaşama tamamen dahil olmakta, hiç olmadığı kadar belirleyici duruma gelmektedir. Tam da bu nokta da çözülmesi gereken sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Şimdiye kadar kural koyma konusunda parlamentonun belirleyici olduğu bir sistemde, Anayasa somut olaylara nasıl uygulanacaktır? Yargıç yasanın "basit sözcüsü olma" rolünden sıyrılıp anayasanın uygulayıcısı haline gelebilecek midir? Bu tez çalışmamızda yukarıdaki soruların cevabını bulmaya çalıştık. Normlar Piramidinde yasaya ulaştıktan sonra genelde Anayasaya çıkacak merdiveni bulunmayan yargıç açısından bireysel başvuru yolunun ne gibi açılımları beraberinde getirdiğini/ getirebileceğini incelemek istedik. "Parlamento yasa yapar, yargı ve yürütme uygular" ya da "Anayasa soyut ve genel hükümler içerir, uygulanması için yasaya ihtiyacı vardır" ile ifade edilen kural ve alışkanlıkların değişime uğramasının kaçınılmazlığını ele almaya çalıştık. Bunu yapar iken Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararlarıyla değişimin nasıl gerçekleştiğini/ gerçekleşebileceğini, eski ile yeninin çatışma alanlarını tespit edip çözümler sunmak istedik. Elbette ki bir yüksek lisans tezini aşan boyutları bulunan konuyu tartışır iken bilgi ve tecrübe eksikliğimiz kaçınılmazdı. Bir başlangıç olsun istedik. Anahtar Kelimeler: Bireysel Başvuru, Yasa İhmali, Objektif Etki, İkincillik İlkesi, Özerklik Prensibi.