Rotating global monopole and topological defects in horndeski theory
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUHAMMED HALUK SEÇUK
Danışman: Özgür Delice
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde ilk olarak, literatürde Janis–Newman yöntemi kullanılarak elde edilmiş olan global monopol içeren dönen karadelik çözümlerini inceledik. Bu çözümlerin kullanılan Boyer–Lindquist koordinat dönüşümlerinin integrallenemezliği nedeniyle geçersiz olduğunu gösterdik. Daha sonra, söz konusu integrallenemezlik problemi olmayan Janis–Newman–Azreg-Aïnou yöntemini kullanarak, aynı karadelik için bir aday çözüm türettik. Ancak, elde ettiğimiz çözümün global monopole karşılık gelen enerji-momentum tensörü ile uyumsuz olduğunu Einstein alan denklemlerini sağlayamaması dolayısıyla ortaya koyduk. Ayrıca, bu sistemin yavaş dönme limitindeki çözümü, dönen global monopol içeren karadelik çözümlerinde Janis–Newman yöntemi ve genelleştirmelerinin uygulanamazlığını da ima etmektedir. Sonra, dört boyutta ikinci mertebeden alan denklemlerine sahip en genel skaler-tensör kuramı olan Horndeski kuramında, skaler alanın kütlesiz veya kütleli olması durumları için, zayıf alan limitinde yeni global monopol çözümleri elde ettik. Bu çözümlerin konformal yapısı, skaler alan kütlesinin perdeleme etkisi, test parçacıklarının jeodezik hareketleri, ve bunların galaksi dönme eğrilerine olası etki-leri gibi çeşitli fiziksel özelliklerini de tartıştık. Sonuç olarak bu monopollerin, Genel Görelilikteki karşılıklarına göre kütleçekimsel olarak etkin olduklarını gözlemledik. Tezin son kısmı, bir başka tür topolojik kusur olan kozmik sicimlerin Horndeski kuramında incelenmesine ayrılmıştır. Hem kütlesiz hem de kütleli Horndeski kuramında düz veya kıvrımlı kozmik sicimlere karşılık gelen yeni lineer çözümler elde ettik. Her iki tür kozmik sicim çözümünün çeşitli fiziksel özelliklerini ve geodezik yapısını kuramın kütleli veya kütlesiz durumu için detaylı biçimde inceledik. Skaler alan kütlesinin perdeleme etkisi, bu kuramları ayırmakta ve hem global monopollerin hem de kozmik sicimlerin asimptotik davranışını kütlesizlerden farklılaştırmaktadır.