KLİNİK EĞİTİMDE EĞİTİCİ MOTİVASYONUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıp Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE ARZU AKALIN

Danışman: Mehmet Ali Gülpınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezin başlığı: Klinik Eğitimde Eğitici Motivasyonunu Etkileyen Faktörler Öğrencinin Adı Soyadı: Ayşe Arzu Akalın Danışmanın Adı Soyadı: Prof. Dr. Mehmet Ali Gülpınar Programın Adı: Tıp Eğitimi Doktora Programı Amaç: Kamu ve vakıf üniversitelerine bağlı farklı iki tıp fakültesinde klinik eğitimde görev alan eğiticilerin eğiticilik motivasyonlarını etkileyen faktörleri ortaya çıkarmaktır. Gereç ve Yöntem: Nitel bir araştırma olan bu tez çalışmasında araştırma yöntemi olarak birebir derinlemesine görüşme yöntemi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmaya bir vakıf ve bir devlet üniversitesinden amaçlı örneklem yöntemiyle dahili ve cerrahi bilimlerden, profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi unvanlı kadın ve erkek akademisyenler alınmıştır. Her bir kurumdan 15 katılımcı olmak üzere toplam 30 görüşme gerçekleştirilmiştir. Alınan aydınlatılmış onam sonrasında katılımcılarla yapılan görüşmeler sırasında ses kaydı alınmıştır. Toplanan nitel verilerin tema analizi yapılmış, tema ve yan temalar belirlenmiştir. Bulgular: Analiz sonucunda klinik eğiticilik motivasyon kaynaklarına ilişkin bireysel ve öğrenci kaynaklı dörder, meslektaş ve hasta kaynaklı üçer olmak üzere toplam 14 tema belirlenmiştir. Eğiticilik motivasyonu üzerinde belirleyici olan bağlamsal unsurlar ise kurumsal faktörler (alt yapı ve donanım; sağlık bakım hizmeti şartları; eğitim programı ve koşullar; eğitimin ve klinik hizmetin yönetimi, kurumun kültürü ve iklimi), akademik camianın etkisi (akademik kültür, ortam ve iklim; bilimsel çalışmalarda zorluklar) ve ülke koşulları (sağlık ve yükseköğretim politikaları; yıkıcı ekonomik koşullar; ülkedeki toplumsal, siyasi, ekonomik ortam ve ikim) olmak üzere üç ana unsur ve 10 tema üzerinden belirlenmiştir. Sonuç: Bu bulgular klinik eğiticiliğe ilişkin motivasyonunun çok kaynaklı (bireysel, meslektaşlar, öğrenciler, hastalar) ve çok unsurlu/boyutlu (sistem, politika, program, işleyiş, ortam, iklim, kültür vb.) karmaşık doğasına işaret etmektedir. Eğiticilik motivasyonun gerek kurumsal gerek ulusal düzeyde ele alınması, bu yönde gerekli planlanmaların, düzenlemelerin ve iyileştirmelerin yapılması noktasında ortaya çıkan bu durumun dikkate alınması önemlidir. Anahtar Kelimeler: Klinik eğitim, eğitici motivasyonu, motivasyon kaynakları, derinlemesine görüşme