16. yüzyıl şairlerinden Derviş'in Mevlid'i (metin ve inceleme)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen - Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR DOĞAN

Danışman: SEBAHAT DENİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mevlid, Hz. Muhammed (s.a.v.)'in doğum günü ve bu günü anlatan eser ve de bu günde yapılan merasimdir. Mevlid'in ilk örnekleri Arap edebiyatında verilmistir. Arap edebiyatının önemli siir türlerinden olan methiye içerisinde Hz. Muhammed'e yapılan övgüler önemli yer tutmaktadır. Hz. Peygamber'in vefatından sonra bu methiyelere bağlı olarak yeni türler gelismistir. Mevlid de bu yeni edebi türlerden biridir. Mevlid, Arap edebiyatında baslamasından hemen sonra Türk edebiyatında da kendini göstermistir. ?lk Türkçe mevlid Süleyman Çelebi'nin 812'de (1409) kaleme aldığı Vesîletü'nnecât adlı kitabıdır. Birçok Türk sairi mevlid kaleme almıstır fakat en güzel örneğini Süleyman Çelebi yazmıstır. Türkçe yazılan mevlidlerin sayısı 200 civarındadır. Bunlardan bir kısmı Süleyman Çelebi'nin eserine aynen benzerlik gösterir, bir kısmında küçük farklılıklar vardır, geri kalanları ise tamamen farklı yeni eserlerdir. Biz bu çalısmamızda, 16. yüzyılda yasayan Dervis isimli sairin yazdığı Mevlid'ini inceledik. Çalısmamızın inceleme kısmı, giris ve üç bölüm halinde hazırlanmıstır. Giris bölümünde ?slam ve Türk edebiyatında Mevlid'e dair bilgiler sunulmustur. Birinci bölümde Dervis'e dair bilgi verilmistir. ?kinci bölümde eserin sekil özellikleri incelenmistir. Üçüncü bölümde ise muhteva özelliklerine kısaca değinilmistir. Son olarak da metin ve nesre çevirisi verilmistir. Dervis'in eseri Süleyman Çelebi'den alıntı mısralar olsa da, mevlid türünün farklı ve güzel bir örneğidir.